<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?> <?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?> <TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hans-HK" xml:id="X57n0972"> <teiHeader> <fileDesc> <titleStmt> <title>Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō, Electronic version, No. 972 法界安立图</title> <title xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经数位版, No. 972 法界安立图</title> <author>明 仁潮录</author> <respStmt> <resp>Electronic Version by</resp> <name>CBETA</name> </respStmt> </titleStmt> <editionStmt> <edition>XML TEI P5</edition> <respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>Xuzangjing</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp3"><resp>corrections</resp><name>CBETA</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp4"><resp>corrections</resp><name>CBETA.maha</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp5"><resp>corrections</resp><name>CBETA.ting</name></respStmt> <respStmt xml:id="resp6"><resp>corrections</resp><name>CBETA.poyung</name></respStmt> </editionStmt> <extent>3卷</extent> <publicationStmt> <idno type="CBETA"> <idno type="canon">X</idno>.<idno type="vol">57</idno>.<idno type="no">972</idno> </idno> <distributor> <name>中华电子<persName>佛</persName>典协会 (CBETA)</name> <address> <addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine> </address> </distributor> <availability> <p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p> </availability> <date>2024-02-25 09:56:44 +0800</date> </publicationStmt> <sourceDesc> <bibl> <title level="s">Manji Shinsan Dainihon Zokuzōkyō</title> <title level="s" xml:lang="zh-Hans">卍新纂大日本续藏经</title> <title level="m" xml:lang="zh-Hans">法界安立图</title> </bibl> </sourceDesc> </fileDesc> <encodingDesc> <projectDesc> <p xml:lang="en" cb:type="ly">Input by CBETA, OCR by CBETA</p> <p xml:lang="zh-Hans" cb:type="ly">CBETA 人工输入，CBETA 扫瞄辨识</p> </projectDesc> <editorialDecl> <punctuation resp="#resp1"><p>原书标点</p></punctuation> </editorialDecl> <tagsDecl> <namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0"> <tagUsage gi="rdg"> <listWit> <witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness> <witness xml:id="wit.orig">【卍续】</witness> </listWit> </tagUsage> </namespace> </tagsDecl> <charDecl> <char xml:id="CB00044"> <charName>CBETA CHARACTER CB00044</charName> <mapping cb:dec="983084" type="PUA">U+F002C</mapping> <mapping type="unicode">U+459F</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>虻</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[亡/虫]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00416"> <charName>CBETA CHARACTER CB00416</charName> <mapping cb:dec="983456" type="PUA">U+F01A0</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7B92</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>帚</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+帚]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00501"> <charName>CBETA CHARACTER CB00501</charName> <mapping cb:dec="983541" type="PUA">U+F01F5</mapping> <mapping type="unicode">U+4B7E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>驮</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[马*犬]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00828"> <charName>CBETA CHARACTER CB00828</charName> <mapping cb:dec="983868" type="PUA">U+F033C</mapping> <mapping type="unicode">U+28AFC</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鏊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[金*敖]</value></charProp></char> <char xml:id="CB00982"> <charName>CBETA CHARACTER CB00982</charName> <mapping cb:dec="984022" type="PUA">U+F03D6</mapping> <mapping type="unicode">U+3F75</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>莊</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[病-丙+土]</value></charProp></char> <char xml:id="CB01926"> <charName>CBETA CHARACTER CB01926</charName> <mapping cb:dec="984966" type="PUA">U+F0786</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+7070</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>灰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[厂@火]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02494"> <charName>CBETA CHARACTER CB02494</charName> <mapping cb:dec="985534" type="PUA">U+F09BE</mapping> <mapping type="unicode">U+47E6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>跋</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[跳-兆+(乏-之+友)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB02549"> <charName>CBETA CHARACTER CB02549</charName> <mapping cb:dec="985589" type="PUA">U+F09F5</mapping> <mapping type="unicode">U+445B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>舐</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舌*氐]</value></charProp></char> <char xml:id="CB04676"> <charName>CBETA CHARACTER CB04676</charName> <mapping cb:dec="987716" type="PUA">U+F1244</mapping> <mapping type="unicode">U+200D4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>允</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[ㄠ-ㄙ+?]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05563"> <charName>CBETA CHARACTER CB05563</charName> <mapping cb:dec="988603" type="PUA">U+F15BB</mapping> <mapping type="unicode">U+284E6</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[这-言+里]</value></charProp></char> <char xml:id="CB05577"> <charName>CBETA CHARACTER CB05577</charName> <mapping cb:dec="988617" type="PUA">U+F15C9</mapping> <mapping type="unicode">U+2E30E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>胸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[(曷-曰)/月]</value></charProp></char> <char xml:id="CB08504"> <charName>CBETA CHARACTER CB08504</charName> <mapping cb:dec="991544" type="PUA">U+F2138</mapping> <mapping type="unicode">U+269A8</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>焰</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[舀*炎]</value></charProp></char> <char xml:id="CB12528"> <charName>CBETA CHARACTER CB12528</charName> <mapping cb:dec="995568" type="PUA">U+F30F0</mapping> <mapping type="unicode">U+28F7B</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>隶</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[隶-木+匕]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15081"> <charName>CBETA CHARACTER CB15081</charName> <mapping cb:dec="998121" type="PUA">U+F3AE9</mapping> <mapping type="unicode">U+41FF</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>策</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[竺-二+束]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15090"> <charName>CBETA CHARACTER CB15090</charName> <mapping cb:dec="998130" type="PUA">U+F3AF2</mapping> <mapping type="unicode">U+2AE7C</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>爆</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[焊-干+恭]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15106"> <charName>CBETA CHARACTER CB15106</charName> <mapping cb:dec="998146" type="PUA">U+F3B02</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+9B31</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鬱</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鬱-山+止]</value></charProp></char> <char xml:id="CB15354"> <charName>CBETA CHARACTER CB15354</charName> <mapping cb:dec="998394" type="PUA">U+F3BFA</mapping> <charProp><localName>normalized form</localName><value>媸</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[媏-而+(一/虫)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16014"> <charName>CBETA CHARACTER CB16014</charName> <mapping cb:dec="999054" type="PUA">U+F3E8E</mapping> <mapping type="normal_unicode">U+979E</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>鞞</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[鞥-合+(白-日+田)]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16078"> <charName>CBETA CHARACTER CB16078</charName> <mapping cb:dec="999118" type="PUA">U+F3ECE</mapping> <mapping type="unicode">U+22349</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(白-日+田)/廾]</value></charProp></char> <char xml:id="CB16636"> <charName>CBETA CHARACTER CB16636</charName> <mapping cb:dec="999676" type="PUA">U+F40FC</mapping> <mapping type="unicode">U+279B4</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>察</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[癸-天+言]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17188"> <charName>CBETA CHARACTER CB17188</charName> <mapping cb:dec="1000228" type="PUA">U+F4324</mapping> <charProp><localName>composition</localName><value>[狂-王+方]</value></charProp></char> <char xml:id="CB17206"> <charName>CBETA CHARACTER CB17206</charName> <mapping cb:dec="1000246" type="PUA">U+F4336</mapping> <mapping type="unicode">U+204C6</mapping><charProp><localName>normalized form</localName><value>兢</value></charProp><charProp><localName>composition</localName><value>[兢-(十*十)+(丰*丰)]</value></charProp></char> </charDecl> </encodingDesc> <profileDesc> <langUsage> <language ident="en">English</language> <language ident="zh-Hans">Chinese (Traditional)</language> </langUsage> </profileDesc> <revisionDesc> <change when="2013-05-20"> <name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication </change> <change when="2005-06-06T13:40:38"> Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT </change> </revisionDesc> </teiHeader> <text><body> <milestone unit="juan" n="1"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434a" n="0434a"/> <lb ed="X" n="0434a01"/> <lb ed="X" n="0434a02"/> <lb ed="X" n="0434a03"/> <lb ed="X" n="0434a04"/> <lb ed="X" n="0434a05"/><cb:div type="xu"><cb:mulu type="序" level="1">No. 972-A 法界安立图自序</cb:mulu><head>No. 972-A <lb ed="X" n="0434a06"/><lb ed="R150" n="0897a01"/> 法界安立图自序</head> <lb ed="X" n="0434a07"/> <lb ed="X" n="0434a08"/><lb ed="R150" n="0897a02"/><p xml:id="pX57p0434a0801">闻夫四<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434001" n="0434001"/>征未具本无臭以无声二仪攸分遂有形而 <lb ed="X" n="0434a09"/><lb ed="R150" n="0897a03"/>有象形质既立依正斯分于是十方世界而棋布星 <lb ed="X" n="0434a10"/><lb ed="R150" n="0897a04"/>罗六道含灵而尘纷蚁聚有名有体孰能尽见尽知 <lb ed="X" n="0434a11"/><lb ed="R150" n="0897a05"/>有种有因难以穷其由始况复神機吐纳业运迁讹 <lb ed="X" n="0434a12"/><lb ed="R150" n="0897a06"/>出没无方化化无际者乎非夫至圣至神大觉玄鉴 <lb ed="X" n="0434a13"/><lb ed="R150" n="0897a07"/>恶能<g ref="#CB17188">󴌤</g>狒其涯岸哉致使凡庸暗识耳聋瞽而不知 <lb ed="X" n="0434a14"/><lb ed="R150" n="0897a08"/>世智辩聪封<anchor xml:id="nkr_note_add_0434a1401" n="0434a1401"/><anchor xml:id="beg0434a1401" n="0434a1401"/>己<anchor xml:id="end0434a1401"/>见而莫信所以道岸转遥真源难复 <lb ed="X" n="0434a15"/><lb ed="R150" n="0897a09"/>更有愚痴邪说执理迷事受一非馀撥无<persName>佛</persName>土耽空 <lb ed="X" n="0434a16"/><lb ed="R150" n="0897a10"/>为道堕莽荡之深坑妙有不弘损人天之福德适越 <lb ed="X" n="0434a17"/><lb ed="R150" n="0897a11"/>之燕求升返坠虽智愚有间昧道何殊盖不明乎因 <lb ed="X" n="0434a18"/><lb ed="R150" n="0897a12"/>果凡圣故也夫因果者自心之影响耳因果明则操 <lb ed="X" n="0434a19"/><lb ed="R150" n="0897a13"/>修之具可知也凡圣者迷悟之分位耳凡圣明则升 <lb ed="X" n="0434a20"/><lb ed="R150" n="0897a14"/>进之功可期也法界者乃圣凡之依报犹人之屋庐 <lb ed="X" n="0434a21"/><lb ed="R150" n="0897a15"/>也皆从心变心造非是无因无缘是故刹海无边摄 <lb ed="X" n="0434a22"/><lb ed="R150" n="0897a16"/>归毫末横该竖彻总会心源如是知为真知不尔非 <lb ed="X" n="0434a23"/><lb ed="R150" n="0897a17"/>真知也知见既正则信入无疑趋向有阶圣凡不滥 <lb ed="X" n="0434a24"/><lb ed="R150" n="0897a18"/>闻熏观达至于洞融方能空有无碍真俗圆通福智 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434b" n="0434b"/> <lb ed="X" n="0434b01"/><lb ed="R150" n="0897b01"/>两严大通自在方为究竟然归源无二方便多门今 <lb ed="X" n="0434b02"/><lb ed="R150" n="0897b02"/>此集中略明有门谓人天世界凡圣因果皆是实有 <lb ed="X" n="0434b03"/><lb ed="R150" n="0897b03"/>非寓言假设若夫空空妙理无我无人绝修绝证生 <lb ed="X" n="0434b04"/><lb ed="R150" n="0897b04"/><persName>佛</persName>一如之奥義自有八部般若诸大经论在窃以通 <lb ed="X" n="0434b05"/><lb ed="R150" n="0897b05"/>都大郡有大藏有明哲处加此则为骿赘但山陬海 <lb ed="X" n="0434b06"/><lb ed="R150" n="0897b06"/>曲穷年不闻正法头白未<anchor xml:id="nkr_note_orig_0434002" n="0434002"/>谤因果者以此开发善信 <lb ed="X" n="0434b07"/><lb ed="R150" n="0897b07"/>不无小益故彙集成言以为法施之助云尔。</p> <lb ed="X" n="0434b08"/><lb ed="R150" n="0897b08"/><p xml:id="pX57p0434b0801">万历丁未仲秋沙门仁潮集于天目兰若</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434b09"/><lb ed="R150" n="0897b09"/> <lb ed="X" n="0434b10"/><lb ed="R150" n="0897b10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法界安立图总目</cb:mulu><head>法界安立图总目</head> <lb ed="X" n="0434b11"/><lb ed="R150" n="0897b11"/> <lb ed="X" n="0434b12"/><lb ed="R150" n="0897b12"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1201">卷上之上 <lb ed="X" n="0434b13"/><lb ed="R150" n="0897b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1301">一略明南洲<note place="inline">一十六则</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0434b14"/><lb ed="R150" n="0897b14"/><item xml:id="itemX57p0434b1401">卷上之下 <lb ed="X" n="0434b15"/><lb ed="R150" n="0897b15"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1501">二廣步大地<note place="inline">二十五则</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0434b16"/><lb ed="R150" n="0897b16"/><item xml:id="itemX57p0434b1601">卷中之上 <lb ed="X" n="0434b17"/><lb ed="R150" n="0897b17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1701">三遍观三界<note place="inline">二十二则</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0434b18"/><lb ed="R150" n="0897b18"/><item xml:id="itemX57p0434b1801">卷中之下 <lb ed="X" n="0434b19"/><lb ed="R150" n="0898a01"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b1901">四大千劫量<note place="inline">一十六则</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0434b20"/><lb ed="R150" n="0898a02"/><item xml:id="itemX57p0434b2001">卷下之上 <lb ed="X" n="0434b21"/><lb ed="R150" n="0898a03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b2101">五游诸<persName>佛</persName>刹<note place="inline">一十九则</note></item></list></item> <lb ed="X" n="0434b22"/><lb ed="R150" n="0898a04"/><item xml:id="itemX57p0434b2201">卷下之下 <lb ed="X" n="0434b23"/><lb ed="R150" n="0898a05"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434b2301">六研穷法界<note place="inline">六则</note></item> <lb ed="X" n="0434b24"/><lb ed="R150" n="0898a06"/><item xml:id="itemX57p0434b2401">七法界总论<note place="inline">一十一则</note></item></list></item></list> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0434c" n="0434c"/> <lb ed="X" n="0434c01"/><lb ed="R150" n="0898a07"/><p xml:id="pX57p0434c0101">总释大意数一至七从凡至圣自近而远通为一观 <lb ed="X" n="0434c02"/><lb ed="R150" n="0898a08"/>如入大海转入转深方知世界无边众生无数而真 <lb ed="X" n="0434c03"/><lb ed="R150" n="0898a09"/>法界量亦无有尽然则離事无理離理无事性相不 <lb ed="X" n="0434c04"/><lb ed="R150" n="0898a10"/>二体用同如总为法界一大缘起故经云终无心外 <lb ed="X" n="0434c05"/><lb ed="R150" n="0898a11"/>境能与心为缘皆是自心生还与心为相以色大故 <lb ed="X" n="0434c06"/><lb ed="R150" n="0898a12"/>般若大色淸净故般若淸净也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c07"/><lb ed="R150" n="0898a13"/> <lb ed="X" n="0434c08"/><lb ed="R150" n="0898a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">法界安立图别目卷上之上</cb:mulu><head>法界安立图别目卷上之上</head> <lb ed="X" n="0434c09"/><lb ed="R150" n="0898a15"/> <lb ed="X" n="0434c10"/><lb ed="R150" n="0898a16"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1001">一略明南洲 <lb ed="X" n="0434c11"/><lb ed="R150" n="0898a17"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1101"><persName>佛</persName>兴缘</item><item xml:id="itemX57p0434c1104">贤劫缘</item> <lb ed="X" n="0434c12"/><lb ed="R150" n="0898a18"/><item xml:id="itemX57p0434c1201">娑婆疆域</item><item xml:id="itemX57p0434c1205">震旦国图</item> <lb ed="X" n="0434c13"/><lb ed="R150" n="0898b01"/><item xml:id="itemX57p0434c1301"><name role="" type="person">南赡部洲</name>图</item><item xml:id="itemX57p0434c1306">别胡梵说</item> <lb ed="X" n="0434c14"/><lb ed="R150" n="0898b02"/><item xml:id="itemX57p0434c1401">论地中<note place="inline">有九義</note> <lb ed="X" n="0434c15"/><lb ed="R150" n="0898b03"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0434c1501">一名闻</item><item xml:id="itemX57p0434c1504">二里分</item><item xml:id="itemX57p0434c1507">三山王</item> <lb ed="X" n="0434c16"/><lb ed="R150" n="0898b04"/><item xml:id="itemX57p0434c1601">四水源</item><item xml:id="itemX57p0434c1604">五地脐</item><item xml:id="itemX57p0434c1607">六轮王</item> <lb ed="X" n="0434c17"/><lb ed="R150" n="0898b05"/><item xml:id="itemX57p0434c1701">七梵书</item><item xml:id="itemX57p0434c1704">八气和</item><item xml:id="itemX57p0434c1707">九中道</item></list></item> <lb ed="X" n="0434c18"/><lb ed="R150" n="0898b06"/><item xml:id="itemX57p0434c1801">论仙道</item><item xml:id="itemX57p0434c1804">断疑生信</item></list></item></list></cb:div> <lb ed="X" n="0434c19"/><lb ed="R150" n="0898b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">题注</cb:mulu><head>题注</head> <lb ed="X" n="0434c20"/><lb ed="R150" n="0898b08"/><p xml:id="pX57p0434c2001">千里之程起于跬步将游法界发轸人间盖世 <lb ed="X" n="0434c21"/><lb ed="R150" n="0898b09"/>界廣远人莫能知故略示方隅初明一洲渐及 <lb ed="X" n="0434c22"/><lb ed="R150" n="0898b10"/>远大如增十为百积流成海也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0434c23"/> <lb ed="X" n="0434c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435a" n="0435a"/> <lb ed="X" n="0435a01"/> <lb ed="X" n="0435a02"/> <lb ed="X" n="0435a03"/> <lb ed="X" n="0435a04"/> <lb ed="X" n="0435a05"/><cb:docNumber>No. 972</cb:docNumber> <lb ed="X" n="0435a06"/><lb ed="R150" n="0899a01"/><cb:juan fun="open" n="1a"><cb:mulu type="卷" n="1a">上之上</cb:mulu><cb:jhead>法界安立图卷上之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0435a07"/> <lb ed="X" n="0435a08"/><lb ed="R150" n="0899a02"/><byline cb:type="collector">燕山沙门 仁潮 集录</byline> <lb ed="X" n="0435a09"/><lb ed="R150" n="0899a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">一略明南洲</cb:mulu><head>一略明南洲</head> <lb ed="X" n="0435a10"/><lb ed="R150" n="0899a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><persName>佛</persName>兴缘</cb:mulu><head><persName>佛</persName>兴缘</head> <lb ed="X" n="0435a11"/><lb ed="R150" n="0899a05"/><p xml:id="pX57p0435a1101">夫尘寰寥廓异趣纷纶织十惑之緻网覆五阴之重 <lb ed="X" n="0435a12"/><lb ed="R150" n="0899a06"/>雲沉迷欲阱萦绕稠林熏蒸于畏宅之焰回旋于生 <lb ed="X" n="0435a13"/><lb ed="R150" n="0899a07"/>死之轮加以业浪长漂去觉源而转远痴城危锢处 <lb ed="X" n="0435a14"/><lb ed="R150" n="0899a08"/>永夜而难醒沙劫易过苦流无<anchor xml:id="nkr_note_add_0435a1401" n="0435a1401"/><anchor xml:id="beg0435a1401" n="0435a1401"/>已<anchor xml:id="end0435a1401"/>是以六通至圣十 <lb ed="X" n="0435a15"/><lb ed="R150" n="0899a09"/>智能仁披弘誓铠运大悲轮不动真际而智周法界 <lb ed="X" n="0435a16"/><lb ed="R150" n="0899a10"/>常住三昧而普现色身升慧日于幽关震法雷于梦 <lb ed="X" n="0435a17"/><lb ed="R150" n="0899a11"/>宅演圆音而廣被洒甘露以均霑俾脱险途令登觉 <lb ed="X" n="0435a18"/><lb ed="R150" n="0899a12"/>岸洎夫八相示成十天敷妙津樑九地舟舆四生虽 <lb ed="X" n="0435a19"/><lb ed="R150" n="0899a13"/>真乘上智拯万彙以兴慈大誓甄陶任根缘而利益 <lb ed="X" n="0435a20"/><lb ed="R150" n="0899a14"/>是则群生以苦感为因<persName>如来</persName>以悲应为缘也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435a21"/><lb ed="R150" n="0899a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">贤劫缘</cb:mulu><head>贤劫缘</head> <lb ed="X" n="0435a22"/><lb ed="R150" n="0899a16"/><p xml:id="pX57p0435a2201"><persName>佛</persName>兴利物时当贤劫何名贤劫谓大千世界初欲成 <lb ed="X" n="0435a23"/><lb ed="R150" n="0899a17"/>时大水弥满有千枝莲花出现金光普照净居天见 <lb ed="X" n="0435a24"/><lb ed="R150" n="0899a18"/>乃曰稀有此瑞当有千<persName>佛</persName>出兴于世以是因缘遂以 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435b" n="0435b"/> <lb ed="X" n="0435b01"/><lb ed="R150" n="0899b01"/>此劫号为贤劫释迦牟尼<persName>如来</persName>乃贤劫第四<persName>佛</persName>我等 <lb ed="X" n="0435b02"/><lb ed="R150" n="0899b02"/>之所师为娑婆之教主。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435b03"/><lb ed="R150" n="0899b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">娑婆疆域</cb:mulu><head>娑婆疆域</head> <lb ed="X" n="0435b04"/><lb ed="R150" n="0899b04"/><p xml:id="pX57p0435b0401"><persName>佛</persName>所王土号曰索诃世界古经翻为婆婆经中所谓 <lb ed="X" n="0435b05"/><lb ed="R150" n="0899b05"/>忍土是也谓此土人强识力能忍苦乐堪任道器故 <lb ed="X" n="0435b06"/><lb ed="R150" n="0899b06"/><persName>佛</persName>王之案此封疆周轮铁山山外是空空不可测山 <lb ed="X" n="0435b07"/><lb ed="R150" n="0899b07"/>下是地地下是金金下是水水下是风其风坚密逾 <lb ed="X" n="0435b08"/><lb ed="R150" n="0899b08"/>于金刚众生心力同业所感能持世界不令倾坠自 <lb ed="X" n="0435b09"/><lb ed="R150" n="0899b09"/>风以外即是虚空约此周轮从下而上至无色穷名 <lb ed="X" n="0435b10"/><lb ed="R150" n="0899b10"/>为有顶论其尽界纵廣卒非里数之所度也依智论 <lb ed="X" n="0435b11"/><lb ed="R150" n="0899b11"/>从色界下一大石经一万八千三百八十二年方始 <lb ed="X" n="0435b12"/><lb ed="R150" n="0899b12"/>至地约此上方名为一<persName>佛</persName>所王土也轮山内有百亿 <lb ed="X" n="0435b13"/><lb ed="R150" n="0899b13"/>四天下今初且明一四天下之南洲有二一震旦国 <lb ed="X" n="0435b14"/><lb ed="R150" n="0899b14"/>东土震旦国区域之兴帝喾九州<note place="inline">冀兖靑徐摄荆豫梁雍</note>舜十 <lb ed="X" n="0435b15"/><lb ed="R150" n="0899b15"/>二州<note place="inline">以冀州土润增置幷幽营三州</note>夏禹平水土分别九州<note place="inline">扬荆豫靑兖雍 <lb ed="X" n="0435b16"/><lb ed="R150" n="0899b16"/>幽冀幷</note>周大封建盖千八百国春秋之世见于经传者 <lb ed="X" n="0435b17"/><lb ed="R150" n="0899b17"/>百二十有四国下至战国七雄幷而为秦惩周封建 <lb ed="X" n="0435b18"/><lb ed="R150" n="0899b18"/>之弊罢侯置守分天下为三十六郡及南平百越又。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0435b19"/> <lb ed="X" n="0435b20"/> <lb ed="X" n="0435b21"/> <lb ed="X" n="0435b22"/> <lb ed="X" n="0435b23"/> <lb ed="X" n="0435b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0435c" n="0435c"/> <lb ed="X" n="0435c01"/> <lb ed="X" n="0435c02"/> <lb ed="X" n="0435c03"/> <lb ed="X" n="0435c04"/> <lb ed="X" n="0435c05"/> <lb ed="X" n="0435c06"/> <lb ed="X" n="0435c07"/> <lb ed="X" n="0435c08"/> <lb ed="X" n="0435c09"/> <lb ed="X" n="0435c10"/> <lb ed="X" n="0435c11"/> <lb ed="X" n="0435c12"/> <lb ed="X" n="0435c13"/> <lb ed="X" n="0435c14"/> <lb ed="X" n="0435c15"/> <lb ed="X" n="0435c16"/> <lb ed="X" n="0435c17"/> <lb ed="X" n="0435c18"/> <lb ed="X" n="0435c19"/> <lb ed="X" n="0435c20"/> <lb ed="X" n="0435c21"/> <lb ed="X" n="0435c22"/> <lb ed="X" n="0435c23"/> <lb ed="X" n="0435c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0436a" n="0436a"/> <lb ed="X" n="0436a01"/><lb ed="R150" n="0900a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">东震旦国图</cb:mulu><head>东震旦国图</head> <lb ed="X" n="0436a02"/><lb ed="R150" n="0900a02"/><p xml:id="pX57p0436a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0436_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0436a03"/> <lb ed="X" n="0436a04"/> <lb ed="X" n="0436a05"/> <lb ed="X" n="0436a06"/> <lb ed="X" n="0436a07"/> <lb ed="X" n="0436a08"/> <lb ed="X" n="0436a09"/> <lb ed="X" n="0436a10"/> <lb ed="X" n="0436a11"/> <lb ed="X" n="0436a12"/> <lb ed="X" n="0436a13"/> <lb ed="X" n="0436a14"/> <lb ed="X" n="0436a15"/> <lb ed="X" n="0436a16"/> <lb ed="X" n="0436a17"/> <lb ed="X" n="0436a18"/> <lb ed="X" n="0436a19"/> <lb ed="X" n="0436a20"/> <lb ed="X" n="0436a21"/> <lb ed="X" n="0436a22"/> <lb ed="X" n="0436a23"/> <lb ed="X" n="0436a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0436b" n="0436b"/> <lb ed="X" n="0436b01"/><lb ed="R150" n="0901a01"/><p xml:id="pX57p0436b0101">置<note place="inline">闽中南海桂林象</note>四郡两汉以十三州统治<note place="inline">汉武置十三部<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0101" n="0436b0101"/><anchor xml:id="beg0436b0101" n="0436b0101"/>刺<anchor xml:id="end0436b0101"/>史</note>晋 <lb ed="X" n="0436b02"/><lb ed="R150" n="0901a02"/>为十九州唐为十道後又为十五<anchor xml:id="nkr_note_add_0436b0201" n="0436b0201"/><anchor xml:id="beg0436b0201" n="0436b0201"/>采<anchor xml:id="end0436b0201"/>访使宋朝元豐 <lb ed="X" n="0436b03"/><lb ed="R150" n="0901a03"/>颁行李德刍等所僎九域志分为二十三路汉盛时 <lb ed="X" n="0436b04"/><lb ed="R150" n="0901a04"/>四履之地东乐浪西炖煌南日南北雁门东西九千 <lb ed="X" n="0436b05"/><lb ed="R150" n="0901a05"/>里南北万三千里古长城战国时赵筑之自代幷阴 <lb ed="X" n="0436b06"/><lb ed="R150" n="0901a06"/>山至高阙<note place="inline">二州名</note>以备胡燕亦筑妫州之北至辽东秦 <lb ed="X" n="0436b07"/><lb ed="R150" n="0901a07"/>始皇令蒙恬筑长城起临洮入高丽元为十八道至 <lb ed="X" n="0436b08"/><lb ed="R150" n="0901a08"/>皇明一统置南北二直<g ref="#CB12528">隶</g>幷十三省四渎者河出碛 <lb ed="X" n="0436b09"/><lb ed="R150" n="0901a09"/>石江出岷山淮出桐柏济出王屋山五嶽泰<note place="inline">东</note>衡<note place="inline">南</note> <lb ed="X" n="0436b10"/><lb ed="R150" n="0901a10"/>华<note place="inline">西</note>恒<note place="inline">北</note>嵩<note place="inline">中</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0436b11"/> <lb ed="X" n="0436b12"/> <lb ed="X" n="0436b13"/> <lb ed="X" n="0436b14"/> <lb ed="X" n="0436b15"/> <lb ed="X" n="0436b16"/> <lb ed="X" n="0436b17"/> <lb ed="X" n="0436b18"/> <lb ed="X" n="0436b19"/> <lb ed="X" n="0436b20"/> <lb ed="X" n="0436b21"/> <lb ed="X" n="0436b22"/> <lb ed="X" n="0436b23"/> <lb ed="X" n="0436b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0437a" n="0437a"/> <lb ed="X" n="0437a01"/><lb ed="R150" n="0901a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><name role="" type="person">南赡部洲</name>图</cb:mulu><head><name role="" type="person">南赡部洲</name>图</head> <lb ed="X" n="0437a02"/><lb ed="R150" n="0901a12"/><p xml:id="pX57p0437a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0437_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0437a03"/> <lb ed="X" n="0437a04"/> <lb ed="X" n="0437a05"/> <lb ed="X" n="0437a06"/> <lb ed="X" n="0437a07"/> <lb ed="X" n="0437a08"/> <lb ed="X" n="0437a09"/> <lb ed="X" n="0437a10"/> <lb ed="X" n="0437a11"/> <lb ed="X" n="0437a12"/> <lb ed="X" n="0437a13"/> <lb ed="X" n="0437a14"/> <lb ed="X" n="0437a15"/> <lb ed="X" n="0437a16"/> <lb ed="X" n="0437a17"/> <lb ed="X" n="0437a18"/> <lb ed="X" n="0437a19"/> <lb ed="X" n="0437a20"/> <lb ed="X" n="0437a21"/> <lb ed="X" n="0437a22"/> <lb ed="X" n="0437a23"/> <lb ed="X" n="0437a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438a" n="0438a"/> <lb ed="X" n="0438a01"/><lb ed="R150" n="0903a01"/><p xml:id="pX57p0438a0101">仰寻诸<persName>佛</persName>之降灵也不可以形相求之随機显晦故 <lb ed="X" n="0438a02"/><lb ed="R150" n="0903a02"/>得以言章述矣自法王示迹照临忍方群生何幸仰 <lb ed="X" n="0438a03"/><lb ed="R150" n="0903a03"/>兹陶诱使夫二十五有绝生死之因九十八使断牵 <lb ed="X" n="0438a04"/><lb ed="R150" n="0903a04"/>连之业幷超三界俱载一乘含育蒙大造之恩至人 <lb ed="X" n="0438a05"/><lb ed="R150" n="0903a05"/>引勤劳之虑故有垂慈圣迹布此灵仪令重昏动其 <lb ed="X" n="0438a06"/><lb ed="R150" n="0903a06"/>玄機识浪静其漂怒方为入道弘辙亦乃出有初门 <lb ed="X" n="0438a07"/><lb ed="R150" n="0903a07"/>而事总冥权理符神运抑非天授谅实人谋但祯瑞 <lb ed="X" n="0438a08"/><lb ed="R150" n="0903a08"/>氤氲嘉祥杂沓喗焕天地引耀幽明然则文物光乎 <lb ed="X" n="0438a09"/><lb ed="R150" n="0903a09"/>万古声明高于视听所以薄列鸿猷用观弘笵也案 <lb ed="X" n="0438a10"/><lb ed="R150" n="0903a10"/>西域志云赡部中心名<name role="" type="person">阿耨达池</name>在香山南大雪山 <lb ed="X" n="0438a11"/><lb ed="R150" n="0903a11"/>北周八百里<note place="inline">起世经雪山众宝所成顶有四金峰中一高峰峰有龙池五十由旬</note>十地 <lb ed="X" n="0438a12"/><lb ed="R150" n="0903a12"/>菩萨化为龙王于中潜宅出淸冷水以给赡部池之 <lb ed="X" n="0438a13"/><lb ed="R150" n="0903a13"/>东面银牛口流出<g ref="#CB17206">兢</g>伽河<note place="inline">即恒河</note>绕池一迊入东南海 <lb ed="X" n="0438a14"/><lb ed="R150" n="0903a14"/>池南面金象口流出<name role="" type="person">信度河</name>绕池一迊入西南海池 <lb ed="X" n="0438a15"/><lb ed="R150" n="0903a15"/>西面琉璃马口流出缚刍河绕池一迊入西北海池 <lb ed="X" n="0438a16"/><lb ed="R150" n="0903a16"/>北面颇胝狮子口流出徙多河绕池一迊入东北海 <lb ed="X" n="0438a17"/><lb ed="R150" n="0903a17"/><note place="inline">或曰潜流地下出积右山为东华黄河之原</note>葱岭当赡部之中南接大雪 <lb ed="X" n="0438a18"/><lb ed="R150" n="0903a18"/>山北至热海千泉西至活国东至乌杀国四方各数 <lb ed="X" n="0438a19"/><lb ed="R150" n="0903b01"/>千里崖岭数百重冰雪风寒山阜葱翠故名葱岭自 <lb ed="X" n="0438a20"/><lb ed="R150" n="0903b02"/>葱岭东近高昌国曰阿耆尼<note place="inline">汉书焉耆有伽蓝十数</note>西南龟兹 <lb ed="X" n="0438a21"/><lb ed="R150" n="0903b03"/><note place="inline">旧曰龟兹伽蓝百所</note>葱岭之北四百里曰淸池<note place="inline">亦名热海</note>西行千里 <lb ed="X" n="0438a22"/><lb ed="R150" n="0903b04"/>曰千泉南有小雪山<note place="inline">突厥避暑之处</note>西至呾罗私乃至史国 <lb ed="X" n="0438a23"/><lb ed="R150" n="0903b05"/>东南入铁门南出至睹货罗<note place="inline">东至葱岭南至雪山西至波斯北據铁门有三 <lb ed="X" n="0438a24"/><lb ed="R150" n="0903b06"/>十国</note>逾诸国至缚曷北临缚刍河<note place="inline">伽蓝百所人谓之小<name role="" type="person">王舍城</name></note>从此 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438b" n="0438b"/> <lb ed="X" n="0438b01"/><lb ed="R150" n="0903b07"/>西南逾诸国东南入大雪山<note place="inline">山阿有龙洞<persName>佛</persName>化其龙留影于洞唐<name role="" type="person">玄奘</name>亲往 <lb ed="X" n="0438b02"/><lb ed="R150" n="0903b08"/>礼拜远望则金色炳著近则不睹渐隐没</note>次至梵衍那国<note place="inline">有卧<persName>佛</persName>长千丈商那尊者胎生 <lb ed="X" n="0438b03"/><lb ed="R150" n="0903b09"/>无条衣尙存</note>东逾黑岭至迦毕试国<note place="inline">北背雪山伽蓝百所</note>东入北印 <lb ed="X" n="0438b04"/><lb ed="R150" n="0903b10"/>度境至健<g ref="#CB00501">驮</g>罗国<note place="inline">有大塔高五百尺魏胡太后遣使持长幡五百尺挂之脚方及地此 <lb ed="X" n="0438b05"/><lb ed="R150" n="0903b11"/>塔与洛阳伽蓝记同一时当有二塔</note>北至乌仗那国<note place="inline">释种被斥王此古轮王之苑僧常万 <lb ed="X" n="0438b06"/><lb ed="R150" n="0903b12"/>人</note>南渡<name role="" type="person">信度河</name>逾诸国东南至迦湿弥罗国<note place="inline">伽蓝百所</note>逾 <lb ed="X" n="0438b07"/><lb ed="R150" n="0903b13"/>诸国东北至末兔罗国<note place="inline">毱多度人筹盈石室</note>东北至室伐罗次 <lb ed="X" n="0438b08"/><lb ed="R150" n="0903b14"/>至窣禄那<note place="inline">东临恒河</note>东渡河至末底罗东去北雪山边有 <lb ed="X" n="0438b09"/><lb ed="R150" n="0903b15"/>金氏国<note place="inline">女为王不知政事此东去接吐番北接于阗西接末罗婆</note>自末底罗东南 <lb ed="X" n="0438b10"/><lb ed="R150" n="0903b16"/>至醯呾国<note place="inline"><persName>佛</persName>为文鳞龙王说法之处</note>南渡<g ref="#CB17206">兢</g>伽河<note place="inline">河左有塔千座</note>东南至 <lb ed="X" n="0438b11"/><lb ed="R150" n="0903b17"/>劫比它国<note place="inline"><persName>佛</persName>在忉利为母说法帝释现三道宝阶之处</note>西北至曲女国<note place="inline">戒日 <lb ed="X" n="0438b12"/><lb ed="R150" n="0903b18"/>王设大会令<name role="" type="person">玄奘</name>立真比量论義处</note>东北至<name role="" type="person">舍卫国</name><note place="inline">城南五里有祇树给孤园</note>东南 <lb ed="X" n="0438b13"/><lb ed="R150" n="0904a01"/>至<name role="" type="person">迦毘罗</name>国<note place="inline"><persName>佛</persName>降生处<name role="" type="person">净饭王</name>殿摩邪夫人殿菩萨降胎处殿<persName>佛</persName>成道後还本国度八王子 <lb ed="X" n="0438b14"/><lb ed="R150" n="0904a02"/>释种处</note>东北至拘尸那国<note place="inline">娑罗双树林<persName>佛</persName>入涅槃处</note>西南至波罗奈 <lb ed="X" n="0438b15"/><lb ed="R150" n="0904a03"/>国<note place="inline">鹿苑转法轮处近苑有支那寺国王为众僧造支那此云大唐</note>顺<g ref="#CB17206">兢</g>伽河东北至 <lb ed="X" n="0438b16"/><lb ed="R150" n="0904a04"/>毘邪離国<note place="inline">旧名毘舍離有维摩丈室纵廣十尺</note>东北至弗栗恃<note place="inline">北印土境</note>西 <lb ed="X" n="0438b17"/><lb ed="R150" n="0904a05"/>北至尼波罗<note place="inline">此国北境即东女国与<name role="" type="person">吐蕃</name>接命使往还率由此地唐梵相去万里自古取道 <lb ed="X" n="0438b18"/><lb ed="R150" n="0904a06"/>迂远此国有池水面火起中有火龙</note>自毘邪離南渡<g ref="#CB17206">兢</g>伽河至<name role="" type="person">摩竭提</name> <lb ed="X" n="0438b19"/><lb ed="R150" n="0904a07"/>国<note place="inline">或<name role="" type="person">摩伽陀</name>中印有<name role="" type="person">王舍城</name>西南渡尼连河伽邪城城西六里伽邪山俗呼灵山西南菩提树树高五 <lb ed="X" n="0438b20"/><lb ed="R150" n="0904a08"/>丈<persName>佛</persName>成道处周垣五百步中有金刚座千<persName>佛</persName>坐之入金刚定那阑陀寺五王共造僧徒数千幷俊才高学国东 <lb ed="X" n="0438b21"/><lb ed="R150" n="0904a09"/>南<name role="" type="person">鸡足山</name>迦葉入定处东北<name role="" type="person">灵鹫山</name><name role="" type="person">王舍城</name>有热泉涌出目连云此水经过小地狱来故热沸而垢浊有三深 <lb ed="X" n="0438b22"/><lb ed="R150" n="0904a10"/>井大水不满谤<persName>佛</persName>生陷处</note>东北逾诸国至奔那伐<note place="inline">自<name role="" type="person">信度河</name>东至此皆中印</note>次 <lb ed="X" n="0438b23"/><lb ed="R150" n="0904a11"/>东至迦摩缕<note place="inline">东印从此东去山阜连接可两月行至蜀西南界</note>南至三摩怛 <lb ed="X" n="0438b24"/><lb ed="R150" n="0904a12"/><note place="inline">东北海滨</note>西南乃至乌苌国<note place="inline">东南临海有城海商止处南去执<name role="" type="person">狮子国</name>二万里夜望其 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0438c" n="0438c"/> <lb ed="X" n="0438c01"/><lb ed="R150" n="0904a13"/>国<persName>佛</persName>牙塔宝珠光如大炬</note>逾诸国西北至憍萨罗<note place="inline">中印有王引正为龙猛造寺集 <lb ed="X" n="0438c02"/><lb ed="R150" n="0904a14"/>千僧计工人食盐價田九亿金钱</note>国南有山<note place="inline">山崖之上石阁五层层有四院飞泉流注</note>逾 <lb ed="X" n="0438c03"/><lb ed="R150" n="0904a15"/>诸国南至末罗矩<note place="inline">南印滨南海有末剌邪山出龙脑香树香如冰雪此山之东有布呾 <lb ed="X" n="0438c04"/><lb ed="R150" n="0904a16"/>洛迦山山顶有池池侧石天宫观自在菩萨遊舍于此有愿见者厉水登山</note>东南海有执 <lb ed="X" n="0438c05"/><lb ed="R150" n="0904a17"/><name role="" type="person">狮子国</name><note place="inline">北印土境有<persName>佛</persName>牙精舍上建表柱置大宝珠夜望如明星王宫侧建大厨日营万八千僧 <lb ed="X" n="0438c06"/><lb ed="R150" n="0904a18"/>食常兴此供不绝</note>南数千里有那罗稽罗洲<note place="inline">人长三尺为鸟喙食椰子肉此洲 <lb ed="X" n="0438c07"/><lb ed="R150" n="0904b01"/>东南有棱伽山</note>自达罗毘至北恭达補<note place="inline">南印土有贝多罗树林周三十里其葉长 <lb ed="X" n="0438c08"/><lb ed="R150" n="0904b02"/>廣色光润五印书写莫不<anchor xml:id="nkr_note_add_0438c0801" n="0438c0801"/><anchor xml:id="beg0438c0801" n="0438c0801"/>采<anchor xml:id="end0438c0801"/>用今贝葉乃略名</note>林西二千里至摩诃剌国<note place="inline">东大 <lb ed="X" n="0438c09"/><lb ed="R150" n="0904b03"/>山有寺罗汉造舍高百尺石<persName>佛</persName>高七丈上有石盖七褈悬空相去各三尺传云罗汉愿力或云神力或药術之 <lb ed="X" n="0438c10"/><lb ed="R150" n="0904b04"/>力云</note>西方至摩腊婆<note place="inline">五印之境有此国及<name role="" type="person">摩竭提</name>重学名僧甚勝国南至海</note>西北 <lb ed="X" n="0438c11"/><lb ed="R150" n="0904b05"/>逾诸国至瞿折罗<note place="inline">西印土境</note>渡<name role="" type="person">信度河</name>至信度国西以至 <lb ed="X" n="0438c12"/><lb ed="R150" n="0904b06"/>狼揭罗<note place="inline">临西海海岛中有西女国</note>北逾诸国至迦毕试界<note place="inline">东临北印西至 <lb ed="X" n="0438c13"/><lb ed="R150" n="0904b07"/>弗林波斯国</note>其馀诸国风物兹不具录如西域志释迦方 <lb ed="X" n="0438c14"/><lb ed="R150" n="0904b08"/>谱可备悉之〇印度<note place="inline">此云月以居诸国之中如星中月此西域之正名天竺<name role="" type="person">身毒</name>讹 <lb ed="X" n="0438c15"/><lb ed="R150" n="0904b09"/>称也</note>北背雪山三垂大海地形南狭如月上弦川平地 <lb ed="X" n="0438c16"/><lb ed="R150" n="0904b10"/>廣周九万里七千馀城依止其中尽三海际一王所 <lb ed="X" n="0438c17"/><lb ed="R150" n="0904b11"/>治<note place="inline">汉书云其国殷平和气灵智所降贤懿挺生神迹诡怪理绝人区灵应明显事出天外</note>光明 <lb ed="X" n="0438c18"/><lb ed="R150" n="0904b12"/>云八万四千城邑聚落仁王经十六大国五百中国 <lb ed="X" n="0438c19"/><lb ed="R150" n="0904b13"/>十万小国楞严云此<name role="" type="person">阎浮提</name>大国二千三百楼炭经 <lb ed="X" n="0438c20"/><lb ed="R150" n="0904b14"/>葱河以东名为震旦<note place="inline">唐彦琮法师云葱岭<anchor xml:id="nkr_note_add_0438c2001" n="0438c2001"/><anchor xml:id="beg0438c2001" n="0438c2001"/>已<anchor xml:id="end0438c2001"/>西幷属梵种铁门之左皆曰胡鄕</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0438c21"/><lb ed="R150" n="0904b15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">别胡梵</cb:mulu><head>别胡梵</head> <lb ed="X" n="0438c22"/><lb ed="R150" n="0904b16"/><p xml:id="pX57p0438c2201">南洲一地大约五分中分为雪山葱岭南分为五印 <lb ed="X" n="0438c23"/><lb ed="R150" n="0904b17"/>度乃昔金轮圣王之所治是梵天之种世称其国名 <lb ed="X" n="0438c24"/><lb ed="R150" n="0904b18"/>天方亦名婆罗门国<note place="inline">此云净行净志</note>西分为睹货罗波斯诸 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439a" n="0439a"/> <lb ed="X" n="0439a01"/><lb ed="R150" n="0905a01"/>国西夷所居北分为胡虏之鄕突厥可汗乌苌匈奴 <lb ed="X" n="0439a02"/><lb ed="R150" n="0905a02"/>所居东分为二其沙河以西有胡人<name role="" type="person">吐蕃</name>所居积石 <lb ed="X" n="0439a03"/><lb ed="R150" n="0905a03"/>之东为震旦国乃帝王所化是君子之国封域分殊 <lb ed="X" n="0439a04"/><lb ed="R150" n="0905a04"/>应须甄别不当以梵为胡而自混滥有以天竺为胡 <lb ed="X" n="0439a05"/><lb ed="R150" n="0905a05"/>国者斯言大误又有称胡经胡语等皆非正言当云 <lb ed="X" n="0439a06"/><lb ed="R150" n="0905a06"/>梵经梵语可也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439a07"/><lb ed="R150" n="0905a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">论中</cb:mulu><head>论中</head> <lb ed="X" n="0439a08"/><lb ed="R150" n="0905a08"/><p xml:id="pX57p0439a0801">夫法王利见未隔中边适化无方岂专形教虽大雲 <lb ed="X" n="0439a09"/><lb ed="R150" n="0905a09"/>普泽而败种难荣晨旭高辉而覆盆不照致使疑信 <lb ed="X" n="0439a10"/><lb ed="R150" n="0905a10"/>相半邪正交陈而大悲之光曾无间然也或曰华夏 <lb ed="X" n="0439a11"/><lb ed="R150" n="0905a11"/>得天地之中九州之外皆边夷耳斯不足辩观西域 <lb ed="X" n="0439a12"/><lb ed="R150" n="0905a12"/>图可知今为未知者更复明之考诸经论其義有九。</p> <lb ed="X" n="0439a13"/><lb ed="R150" n="0905a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一名闻</cb:mulu><head>一名闻</head> <lb ed="X" n="0439a14"/><lb ed="R150" n="0905a14"/><p xml:id="pX57p0439a1401">本行经云护明菩萨谓天人金团曰往昔補处菩萨 <lb ed="X" n="0439a15"/><lb ed="R150" n="0905a15"/>托生之家须具六十种功德三代淸净汝下阎浮为 <lb ed="X" n="0439a16"/><lb ed="R150" n="0905a16"/>我观察金团曰<name role="" type="person">迦毘罗</name>城王名净饭夫人名摩邪于 <lb ed="X" n="0439a17"/><lb ed="R150" n="0905a17"/>诸世间具足功德淸净有大名称堪生彼家护明曰 <lb ed="X" n="0439a18"/><lb ed="R150" n="0905a18"/>善吾定生彼如是<persName>佛</persName>自亲选诸天共闻则知<name role="" type="person">迦毘罗</name> <lb ed="X" n="0439a19"/><lb ed="R150" n="0905b01"/>国名闻最勝为诸国之中<note place="inline">普曜经亦同</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439a20"/><lb ed="R150" n="0905b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二里分</cb:mulu><head>二里分</head> <lb ed="X" n="0439a21"/><lb ed="R150" n="0905b03"/><p xml:id="pX57p0439a2101">大地廣博世莫能穷右今无人至西北海者况知地 <lb ed="X" n="0439a22"/><lb ed="R150" n="0905b04"/>之中邪世俗谓中国者自论此方之中耳非天下之 <lb ed="X" n="0439a23"/><lb ed="R150" n="0905b05"/>中也依周公测天地定豫州为中云四边各五千里 <lb ed="X" n="0439a24"/><lb ed="R150" n="0905b06"/><note place="inline">豫至东海无五千里之西之北不知其幾万里而云五千里邪</note>禹贡言各二千五百 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439b" n="0439b"/> <lb ed="X" n="0439b01"/><lb ed="R150" n="0905b07"/>里当时地狭後渐开阔至汉方可九千里今又较阔 <lb ed="X" n="0439b02"/><lb ed="R150" n="0905b08"/>依内经大地周二十八万里径九万里若以东西九 <lb ed="X" n="0439b03"/><lb ed="R150" n="0905b09"/>万里画为九分则华方在极东一分之间耳西去更 <lb ed="X" n="0439b04"/><lb ed="R150" n="0905b10"/>有八分之地天竺在五分之中东西去海各四万五 <lb ed="X" n="0439b05"/><lb ed="R150" n="0905b11"/>千里当知我国是大地之东天竺为大地之中明矣。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439b06"/><lb ed="R150" n="0905b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三山王</cb:mulu><head>三山王</head> <lb ed="X" n="0439b07"/><lb ed="R150" n="0905b13"/><p xml:id="pX57p0439b0701">天下诸山皆自昆仑发脉而来最极高廣群峰拱峙 <lb ed="X" n="0439b08"/><lb ed="R150" n="0905b14"/>周万馀里龙神所宅非人力可登其枝条分佈为众 <lb ed="X" n="0439b09"/><lb ed="R150" n="0905b15"/>山之原虽屈伸睽顾起伏万状而根脉相连如竹园 <lb ed="X" n="0439b10"/><lb ed="R150" n="0905b16"/>然或近出两笋伏地行鞭至远处又出两笋昆仑左 <lb ed="X" n="0439b11"/><lb ed="R150" n="0905b17"/>边分数支其一支走东度流沙碛石迤<g ref="#CB05563">逦</g>发为震旦 <lb ed="X" n="0439b12"/><lb ed="R150" n="0905b18"/>诸山一支走东南发起东印度诸山次东又为百夷 <lb ed="X" n="0439b13"/><lb ed="R150" n="0906a01"/>诸山右边分数支一支走西南生起西印度诸山一 <lb ed="X" n="0439b14"/><lb ed="R150" n="0906a02"/>支走西为活国波斯诸山前面为黑山雪山及北印 <lb ed="X" n="0439b15"/><lb ed="R150" n="0906a03"/>诸山至中印多伏少出後面为葱岭生出北胡等山 <lb ed="X" n="0439b16"/><lb ed="R150" n="0906a04"/>众山飞走其下高耸众峰之上昆仑居大地之中五 <lb ed="X" n="0439b17"/><lb ed="R150" n="0906a05"/>印度在昆仑之南<note place="inline">俗书以雪山东支名<name role="" type="person">昆仑山</name>借名也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439b18"/><lb ed="R150" n="0906a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">四水源</cb:mulu><head>四水源</head> <lb ed="X" n="0439b19"/><lb ed="R150" n="0906a07"/><p xml:id="pX57p0439b1901">水之为物其性趋下莫不本出于山而末入于海也 <lb ed="X" n="0439b20"/><lb ed="R150" n="0906a08"/>雪山之顶有大龙池周千馀里为天下诸河之总源 <lb ed="X" n="0439b21"/><lb ed="R150" n="0906a09"/>从池四面各出一大河河阔四十里波涛澒涌趋于 <lb ed="X" n="0439b22"/><lb ed="R150" n="0906a10"/>四方各与五百河俱流入于海池东之水皆向东流 <lb ed="X" n="0439b23"/><lb ed="R150" n="0906a11"/>池西之水皆向西流池南之水皆向南流池北之水 <lb ed="X" n="0439b24"/><lb ed="R150" n="0906a12"/>皆向北流四隅亦尔盖地形如团瓢其顶即雪山在 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0439c" n="0439c"/> <lb ed="X" n="0439c01"/><lb ed="R150" n="0906a13"/>极高处四面渐下故尔震旦诸水皆东流者以居地 <lb ed="X" n="0439c02"/><lb ed="R150" n="0906a14"/>之东隅也是知山当地中池居山顶此池为大地水 <lb ed="X" n="0439c03"/><lb ed="R150" n="0906a15"/>源之中<name role="" type="person">中印度</name>正与龙池相对。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439c04"/><lb ed="R150" n="0906a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">五地脐</cb:mulu><head>五地脐</head> <lb ed="X" n="0439c05"/><lb ed="R150" n="0906a17"/><p xml:id="pX57p0439c0501">梵网经云释迦牟尼<persName>佛</persName>于寂灭道场坐金刚华光王 <lb ed="X" n="0439c06"/><lb ed="R150" n="0906a18"/>座正法念处经云一切世间<name role="" type="person">阎浮提</name>国悉无此座金 <lb ed="X" n="0439c07"/><lb ed="R150" n="0906b01"/>刚座处八万四千由旬<persName>佛</persName>坐此座得<persName>佛</persName>菩提馀地不 <lb ed="X" n="0439c08"/><lb ed="R150" n="0906b02"/>能持<persName>佛</persName>西域志云<name role="" type="person">中印度</name>恒河南<name role="" type="person">摩竭提国</name>国西南 <lb ed="X" n="0439c09"/><lb ed="R150" n="0906b03"/>渡<name role="" type="person">尼连禅河</name>十里有菩提树树下有金刚座千<persName>佛</persName>坐 <lb ed="X" n="0439c10"/><lb ed="R150" n="0906b04"/>之入金刚定俱舍论云此座下连金轮故名金刚座 <lb ed="X" n="0439c11"/><lb ed="R150" n="0906b05"/>三世诸<persName>佛</persName>皆于此座成道降魔故知金刚座是地之 <lb ed="X" n="0439c12"/><lb ed="R150" n="0906b06"/>脐。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439c13"/><lb ed="R150" n="0906b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">六轮王</cb:mulu><head>六轮王</head> <lb ed="X" n="0439c14"/><lb ed="R150" n="0906b08"/><p xml:id="pX57p0439c1401">人有勝德必居勝地夫金轮王者为阎浮人中福德 <lb ed="X" n="0439c15"/><lb ed="R150" n="0906b09"/>之最勝者也诸人王中皇帝之圣神者也故有金轮 <lb ed="X" n="0439c16"/><lb ed="R150" n="0906b10"/>表瑞七宝呈祥相好莊严千子围绕御龙马而飞空 <lb ed="X" n="0439c17"/><lb ed="R150" n="0906b11"/>四洲粟王望德而归化故轮王出世必生中土其中 <lb ed="X" n="0439c18"/><lb ed="R150" n="0906b12"/>土者即<name role="" type="person">中印度</name>也历代轮王出兴之处名殊勝者以 <lb ed="X" n="0439c19"/><lb ed="R150" n="0906b13"/>此。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0439c20"/><lb ed="R150" n="0906b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">七梵字</cb:mulu><head>七梵字</head> <lb ed="X" n="0439c21"/><lb ed="R150" n="0906b15"/><p xml:id="pX57p0439c2101">梵字犹古篆也自开闢来即有其文历万万馀年古 <lb ed="X" n="0439c22"/><lb ed="R150" n="0906b16"/>今不易不同此方文字篆<g ref="#CB12528">隶</g>迁讹元从梵天传来故 <lb ed="X" n="0439c23"/><lb ed="R150" n="0906b17"/>曰梵书金银轮王递相承用故书梵字处妖魅远離 <lb ed="X" n="0439c24"/><lb ed="R150" n="0906b18"/>唱梵音时鬼神敬畏盖天帝之玉音孰敢不敬奉哉 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440a" n="0440a"/> <lb ed="X" n="0440a01"/><lb ed="R150" n="0907a01"/>是以诸<persName>佛</persName>说法皆用梵音天龙八部遵奉流行以至 <lb ed="X" n="0440a02"/><lb ed="R150" n="0907a02"/>呼天天应召虫虫驯通幽彻明至灵至神者其唯梵 <lb ed="X" n="0440a03"/><lb ed="R150" n="0907a03"/>音乎诠梵音者是为梵字总持经中明诸利益如存 <lb ed="X" n="0440a04"/><lb ed="R150" n="0907a04"/>阿字而入定观字轮而明心唵字出供可以上献诸 <lb ed="X" n="0440a05"/><lb ed="R150" n="0907a05"/><persName>佛</persName>纥哩舒光可以下拔群苦能令染者净愚者智夭 <lb ed="X" n="0440a06"/><lb ed="R150" n="0907a06"/>者寿病者痊摧邪辅正饶益群生者其唯梵书之用 <lb ed="X" n="0440a07"/><lb ed="R150" n="0907a07"/>乎世间文字有六十四种第一梵书第二佉楼书乃 <lb ed="X" n="0440a08"/><lb ed="R150" n="0907a08"/>至莲花树葉右旋掷转至六十四书名一切种音六 <lb ed="X" n="0440a09"/><lb ed="R150" n="0907a09"/>十四种书中梵书为第一故知梵书为文字之王。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0440a10"/><lb ed="R150" n="0907a10"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">八气和</cb:mulu><head>八气和</head> <lb ed="X" n="0440a11"/><lb ed="R150" n="0907a11"/><p xml:id="pX57p0440a1101">塞暑之宜随方起用盖地有隆卑气有燥湿故凉燠 <lb ed="X" n="0440a12"/><lb ed="R150" n="0907a12"/>不同夫气得其中则和失其中则戾矣所以极南蒸 <lb ed="X" n="0440a13"/><lb ed="R150" n="0907a13"/>热极北苦寒滨海风湿蛮山瘴疠土有沃壤火沙水 <lb ed="X" n="0440a14"/><lb ed="R150" n="0907a14"/>有哑泉苦井者非得气之偏乎至如印度之方夏不 <lb ed="X" n="0440a15"/><lb ed="R150" n="0907a15"/>太热冬不严寒四序温和五尘佳妙迦毘奇色之天 <lb ed="X" n="0440a16"/><lb ed="R150" n="0907a16"/>华<note place="inline">唐<name role="" type="person">玄奘</name>至中印见奇异天花<anchor xml:id="nkr_note_add_0440a1601" n="0440a1601"/><anchor xml:id="beg0440a1601" n="0440a1601"/>采<anchor xml:id="end0440a1601"/>种而东归渡河遭风其花种尽失疑龙所夺去</note>解谷正音 <lb ed="X" n="0440a17"/><lb ed="R150" n="0907a17"/>之律竹<note place="inline">汉志黄帝使伶伦往昆仑之阴解谷取竹断两节间而吹之为黄钟之宫制十二筒听凤 <lb ed="X" n="0440a18"/><lb ed="R150" n="0907a18"/>鸣雄鸣六雌鸣六此黄钟之宫皆可生之是为律本至治之世天地之气合以生风天地之风气正十二律定</note> <lb ed="X" n="0440a19"/><lb ed="R150" n="0907b01"/>以至药王之树<note place="inline">雪山有药王树嗅者尝者触者诸病皆痊</note>肥腻香草<note place="inline">雪山生此 <lb ed="X" n="0440a20"/><lb ed="R150" n="0907b02"/>草牛食之乳为醍醐粪如檀香之气</note>地中甜味<note place="inline">雪山地中有甜味潜流理筒可取斯亦<name role="" type="person">醴泉</name>之 <lb ed="X" n="0440a21"/><lb ed="R150" n="0907b03"/>类</note>龙池甘藕<note place="inline"><persName>佛</persName>世有比丘病一比丘往雪山乞藕龙施之藕径尺味甘食之病愈</note>良以 <lb ed="X" n="0440a22"/><lb ed="R150" n="0907b04"/>天地之气和故所生草木亦纯粹也<note place="inline">邵子曰天有至粹地有至精人 <lb ed="X" n="0440a23"/><lb ed="R150" n="0907b05"/>类得之则为明哲草木得之则为芝兰</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0440a24"/><lb ed="R150" n="0907b06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">九道中</cb:mulu><head>九道中</head> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440b" n="0440b"/> <lb ed="X" n="0440b01"/><lb ed="R150" n="0907b07"/><p xml:id="pX57p0440b0101">名以表实事以显理故有中土者必有中道存焉耳 <lb ed="X" n="0440b02"/><lb ed="R150" n="0907b08"/>若夫有中土而无中道者与边地何殊乎是以华夏 <lb ed="X" n="0440b03"/><lb ed="R150" n="0907b09"/>圣贤言道育民以中为本曰<g ref="#CB04676">允</g>执厥中曰用其中于 <lb ed="X" n="0440b04"/><lb ed="R150" n="0907b10"/>民曰中也者天下之大道也致中和天地位焉万物 <lb ed="X" n="0440b05"/><lb ed="R150" n="0907b11"/>育焉世圣尙尔况出世之大圣寧以偏邪之道而示 <lb ed="X" n="0440b06"/><lb ed="R150" n="0907b12"/>于人邪所以正觉能仁生中土现勝相者<note place="inline">生王宫具三十二相</note> <lb ed="X" n="0440b07"/><lb ed="R150" n="0907b13"/>将非以中道之正法而启悟群生者乎然而毛道凡 <lb ed="X" n="0440b08"/><lb ed="R150" n="0907b14"/>夫弃本逐末未有圣智曰知曰见皆是迷倒遂使好 <lb ed="X" n="0440b09"/><lb ed="R150" n="0907b15"/>同者则恶异宾此者则辞彼故是非以生惑倒以萦 <lb ed="X" n="0440b10"/><lb ed="R150" n="0907b16"/>爱憎相形邪正相倾而罪福<anchor xml:id="nkr_note_add_0440b1001" n="0440b1001"/><anchor xml:id="beg0440b1001" n="0440b1001"/>已<anchor xml:id="end0440b1001"/>成矣故我正觉圣人 <lb ed="X" n="0440b11"/><lb ed="R150" n="0907b17"/>愍而谕之调而和之乳而药之援而救之俾夫止纷 <lb ed="X" n="0440b12"/><lb ed="R150" n="0907b18"/>竞归太寧捨狂妄复良诚以合乎大均以契乎本真 <lb ed="X" n="0440b13"/><lb ed="R150" n="0908a01"/>以至于至公至纯至神至妙至中之道而後<anchor xml:id="nkr_note_add_0440b1301" n="0440b1301"/><anchor xml:id="beg0440b1301" n="0440b1301"/>已<anchor xml:id="end0440b1301"/>原夫 <lb ed="X" n="0440b14"/><lb ed="R150" n="0908a02"/>群生機异执见不同或执于色或执于空执色者窒 <lb ed="X" n="0440b15"/><lb ed="R150" n="0908a03"/>执空者流正觉示以药言曰色即是空空即是色则 <lb ed="X" n="0440b16"/><lb ed="R150" n="0908a04"/>色空不二为中或执为同或执为异同则儱侗异则 <lb ed="X" n="0440b17"/><lb ed="R150" n="0908a05"/>纷纭药言曰同者同异异者异同非同非异一观为 <lb ed="X" n="0440b18"/><lb ed="R150" n="0908a06"/>中或执诸法为实为虚为常为断为大为小为遍不 <lb ed="X" n="0440b19"/><lb ed="R150" n="0908a07"/>遍为自为他有边无边或即或離或欣或厌亦有亦 <lb ed="X" n="0440b20"/><lb ed="R150" n="0908a08"/>无亦恒亦变来者去者语者默者勤者怠者淸者和 <lb ed="X" n="0440b21"/><lb ed="R150" n="0908a09"/>者赞者毁者如是等各执异见一一成偏多歧亡羊 <lb ed="X" n="0440b22"/><lb ed="R150" n="0908a10"/>流而忘返正觉者谕之曰万法本闲而人自闹空实 <lb ed="X" n="0440b23"/><lb ed="R150" n="0908a11"/>无华翳者妄见人波鬼火水性无殊猿猴捉月痴狗 <lb ed="X" n="0440b24"/><lb ed="R150" n="0908a12"/>逐块演若迷头驰走东西狂性自歇歇即菩提又曰 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0440c" n="0440c"/> <lb ed="X" n="0440c01"/><lb ed="R150" n="0908a13"/>譬如船师不住此岸不住彼岸而运渡众生至于彼 <lb ed="X" n="0440c02"/><lb ed="R150" n="0908a14"/>岸曰学道如牧牛执杖视之勿令东西犯他苗稼如 <lb ed="X" n="0440c03"/><lb ed="R150" n="0908a15"/>御马执辔在手惰则<g ref="#CB15081">策</g>之逸则制之从容乎中道而 <lb ed="X" n="0440c04"/><lb ed="R150" n="0908a16"/>行矣如陶师调泥不僵不软方中轮绳可作盆甁如 <lb ed="X" n="0440c05"/><lb ed="R150" n="0908a17"/>琴师调絃不缓不急方可奏曲适其中而道可期矣 <lb ed="X" n="0440c06"/><lb ed="R150" n="0908a18"/>夫受病异缘施药多方故有事中有理中有俗中有 <lb ed="X" n="0440c07"/><lb ed="R150" n="0908b01"/>真中有渐中有顿中有小中有大中有初中有终中 <lb ed="X" n="0440c08"/><lb ed="R150" n="0908b02"/>有至中有圆中有中戒有中定有中慧有中观有中 <lb ed="X" n="0440c09"/><lb ed="R150" n="0908b03"/>行有中因有中果若摩尼之应色空谷而答响矣以 <lb ed="X" n="0440c10"/><lb ed="R150" n="0908b04"/>至饮食衣服行住坐卧大小诸事自行化他靡不示 <lb ed="X" n="0440c11"/><lb ed="R150" n="0908b05"/>之以中<persName>佛</persName>自日中一食令诸比丘过中不食食之不 <lb ed="X" n="0440c12"/><lb ed="R150" n="0908b06"/>饥不饱衣制三衣不奢不裸行则直行坐则趺坐调 <lb ed="X" n="0440c13"/><lb ed="R150" n="0908b07"/>身则不宽不急调息则不涩不滑调心则不沉不掉 <lb ed="X" n="0440c14"/><lb ed="R150" n="0908b08"/>至于沉浮两捨惺寂双流不出不入寂而常照照而 <lb ed="X" n="0440c15"/><lb ed="R150" n="0908b09"/>常寂心心无间中中流入中道之海洎乎中之至也 <lb ed="X" n="0440c16"/><lb ed="R150" n="0908b10"/>亡违顺等冤亲泯同异一死生齐物我通古今混虚 <lb ed="X" n="0440c17"/><lb ed="R150" n="0908b11"/>空为一体现山海于毛端一语一默一动一静而普 <lb ed="X" n="0440c18"/><lb ed="R150" n="0908b12"/>饶益与众生夫如是则岂其所谓世智之狂解无想 <lb ed="X" n="0440c19"/><lb ed="R150" n="0908b13"/>之痴禅邪来从中来故曰<persName>如来</persName>去从中去故曰如去 <lb ed="X" n="0440c20"/><lb ed="R150" n="0908b14"/><note place="inline">即<persName>善逝</persName>也</note>中非动是谁来中非静是谁去非动非静无来 <lb ed="X" n="0440c21"/><lb ed="R150" n="0908b15"/>无去者其至人之蕴乎非动静而动静无来去而来 <lb ed="X" n="0440c22"/><lb ed="R150" n="0908b16"/>去者其悲雲之妙乎无来而来虽生不有无去而去 <lb ed="X" n="0440c23"/><lb ed="R150" n="0908b17"/>虽灭不无是故<persName>如来</persName>之道不可以动静来去有无生 <lb ed="X" n="0440c24"/><lb ed="R150" n="0908b18"/>灭而言也是则超诸数量绝诸对待不可思议至玄 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441a" n="0441a"/> <lb ed="X" n="0441a01"/><lb ed="R150" n="0909a01"/>绝妙之道欤世有河边居人不信海水味鹹有海翁 <lb ed="X" n="0441a02"/><lb ed="R150" n="0909a02"/>取一勺以示之使知鹹味耳岂曰大海可勺而尽之 <lb ed="X" n="0441a03"/><lb ed="R150" n="0909a03"/>哉。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0441a04"/><lb ed="R150" n="0909a04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">论仙道</cb:mulu><head>论仙道</head> <lb ed="X" n="0441a05"/><lb ed="R150" n="0909a05"/><p xml:id="pX57p0441a0501">仙迁也人之形神能迁而不死者也世俗言仙有幾 <lb ed="X" n="0441a06"/><lb ed="R150" n="0909a06"/>等不同有天仙神仙人仙地仙鬼仙或遊人间或隐 <lb ed="X" n="0441a07"/><lb ed="R150" n="0909a07"/>深山<note place="inline">如天台匡庐鼓山终南等</note>或居海岛<note place="inline">如逢莱瀛洲阗苑小有等山岛</note>或在地 <lb ed="X" n="0441a08"/><lb ed="R150" n="0909a08"/>下<note place="inline">昔人遊地穴见九馆诸仙人</note>皆长年不死古人曾见故世多羡 <lb ed="X" n="0441a09"/><lb ed="R150" n="0909a09"/>慕世人恶短夭爱长寿凡见百岁馀者<anchor xml:id="nkr_note_add_0441a0901" n="0441a0901"/><anchor xml:id="beg0441a0901" n="0441a0901"/>已<anchor xml:id="end0441a0901"/>呼为仙况 <lb ed="X" n="0441a10"/><lb ed="R150" n="0909a10"/>千万岁者不知彼亦有无常但寿长耳非永不死也 <lb ed="X" n="0441a11"/><lb ed="R150" n="0909a11"/>比人为优比天为劣天人寿长多经劫数视彼仙人 <lb ed="X" n="0441a12"/><lb ed="R150" n="0909a12"/>寿短等如蜉蝣耳仙道虽妙固不如天人天人虽优 <lb ed="X" n="0441a13"/><lb ed="R150" n="0909a13"/>又安得如圣人超数量契常乐永不为生死之所仙 <lb ed="X" n="0441a14"/><lb ed="R150" n="0909a14"/>而亿劫常存者乎。</p> <lb ed="X" n="0441a15"/><lb ed="R150" n="0909a15"/><p xml:id="pX57p0441a1501">花严云神仙山中五通仙人充满其中<note place="inline">此居七金山中乃天仙也</note> <lb ed="X" n="0441a16"/><lb ed="R150" n="0909a16"/>楞严经<persName>佛</persName>言复有从人不依正觉修三摩地别修妄 <lb ed="X" n="0441a17"/><lb ed="R150" n="0909a17"/>念存想固形遊于山林人不及处有十种仙彼诸众 <lb ed="X" n="0441a18"/><lb ed="R150" n="0909a18"/>生</p><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0441a1802">坚固服饵而不休息食道圆成名地行仙</item> <lb ed="X" n="0441a19"/><lb ed="R150" n="0909b01"/><item xml:id="itemX57p0441a1901">坚固草木而不休息药道圆成名飞行仙<note place="inline">服药草久身轻飞擧</note></item> <lb ed="X" n="0441a20"/><lb ed="R150" n="0909b02"/><item xml:id="itemX57p0441a2001">坚固金石而不休息化道圆成名遊行仙<note place="inline">炼丹化骨点石成金</note></item> <lb ed="X" n="0441a21"/><lb ed="R150" n="0909b03"/><item xml:id="itemX57p0441a2101">坚固动止而不休息气精圆成名空行仙<note place="inline">调气固精远形涉空</note></item> <lb ed="X" n="0441a22"/><lb ed="R150" n="0909b04"/><item xml:id="itemX57p0441a2201">坚固津液而不休息润德圆成名天行仙<note place="inline">咽精離欲冰雪绰约</note></item> <lb ed="X" n="0441a23"/><lb ed="R150" n="0909b05"/><item xml:id="itemX57p0441a2301">坚固精色而不休息吸粹圆成名通行仙<note place="inline">服虹饮雾粹气潜通</note></item> <lb ed="X" n="0441a24"/><lb ed="R150" n="0909b06"/><item xml:id="itemX57p0441a2401">坚固咒禁而不休息術法圆成名道行仙<note place="inline">能以術法述遵自然</note></item> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441b" n="0441b"/> <lb ed="X" n="0441b01"/><lb ed="R150" n="0909b07"/><item xml:id="itemX57p0441b0101">坚固思念而不休息思忆圆成名照行仙<note place="inline">想顶出神观脐炼丹</note></item> <lb ed="X" n="0441b02"/><lb ed="R150" n="0909b08"/><item xml:id="itemX57p0441b0201">坚固交媾而不休息感应圆成名精行仙<note place="inline">坎離匹配<anchor xml:id="nkr_note_add_0441b0201" n="0441b0201"/><anchor xml:id="beg0441b0201" n="0441b0201"/>采<anchor xml:id="end0441b0201"/>精摄術</note></item> <lb ed="X" n="0441b03"/><lb ed="R150" n="0909b09"/><item xml:id="itemX57p0441b0301">坚固变化而不休息觉悟圆成名绝行仙<note place="inline">存想化理邪悟变化</note></item></list> <lb ed="X" n="0441b04"/><lb ed="R150" n="0909b10"/><p xml:id="pX57p0441b0401">是等皆于人中炼心不修正觉别得生理寿千万岁 <lb ed="X" n="0441b05"/><lb ed="R150" n="0909b11"/>休止深山或大海岛绝于人境斯亦轮迴妄想流转 <lb ed="X" n="0441b06"/><lb ed="R150" n="0909b12"/>不修三昧<note place="inline">正定也</note>报尽还来散入诸趣 <lb ed="X" n="0441b07"/><lb ed="R150" n="0909b13"/>龙舒居士曰楞严经说有十类仙寿千万岁休止深 <lb ed="X" n="0441b08"/><lb ed="R150" n="0909b14"/>山数尽复入轮迴为不了真性与六道众生同名七 <lb ed="X" n="0441b09"/><lb ed="R150" n="0909b15"/>趣世之学仙者万不得一纵使得之不免轮迴为著 <lb ed="X" n="0441b10"/><lb ed="R150" n="0909b16"/>于形神不能捨去故也且形神者乃真性中所现之 <lb ed="X" n="0441b11"/><lb ed="R150" n="0909b17"/>妄想皆非真实欲求长生莫如净土不知修此而学 <lb ed="X" n="0441b12"/><lb ed="R150" n="0909b18"/>神仙是捨目前之美玉而求不可得之碔砆岂不惑 <lb ed="X" n="0441b13"/><lb ed="R150" n="0910a01"/>哉。</p> <lb ed="X" n="0441b14"/><lb ed="R150" n="0910a02"/><p xml:id="pX57p0441b1401">唐香山居士赠王山人诗曰闻君减寝食日听神仙 <lb ed="X" n="0441b15"/><lb ed="R150" n="0910a03"/>说暗待非常人潜求长生诀言长本对短未離生死 <lb ed="X" n="0441b16"/><lb ed="R150" n="0910a04"/>辙假使得长生才能勝夭折松树千年朽槿华一日 <lb ed="X" n="0441b17"/><lb ed="R150" n="0910a05"/>歇毕竟同虚空何须夸岁月彭殇徒自异生死终无 <lb ed="X" n="0441b18"/><lb ed="R150" n="0910a06"/>别不如学无生无生即无灭。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0441b19"/><lb ed="R150" n="0910a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">断疑生信</cb:mulu><head>断疑生信</head> <lb ed="X" n="0441b20"/><lb ed="R150" n="0910a08"/><p xml:id="pX57p0441b2001">不信曰疑万惑之所从生也不疑曰信万善之所从 <lb ed="X" n="0441b21"/><lb ed="R150" n="0910a09"/>出也信为入道之通衢疑为修行之大障信如风舟 <lb ed="X" n="0441b22"/><lb ed="R150" n="0910a10"/>顺水则千里可期疑如波浪洄漩则终朝寻内故经 <lb ed="X" n="0441b23"/><lb ed="R150" n="0910a11"/>云医王能治一切病不能治命尽之人<persName>佛</persName>能度一切 <lb ed="X" n="0441b24"/><lb ed="R150" n="0910a12"/>众生不能度一切不信之人故知学道以信为初如 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0441c" n="0441c"/> <lb ed="X" n="0441c01"/><lb ed="R150" n="0910a13"/>沃壤良田所种五穀必滋长也世人不信其疑有三 <lb ed="X" n="0441c02"/><lb ed="R150" n="0910a14"/>一曰此天地日月外云何复有天地日月二曰人死 <lb ed="X" n="0441c03"/><lb ed="R150" n="0910a15"/>形壞气散云何神有陞沉苦乐三曰不信人可成<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0441c04"/><lb ed="R150" n="0910a16"/>以谓我耳目所不及遂疑而不信矣譬之朔北人不 <lb ed="X" n="0441c05"/><lb ed="R150" n="0910a17"/>信万斛舟而贾客每乘之江南人不信千人帐而胡 <lb ed="X" n="0441c06"/><lb ed="R150" n="0910a18"/>人日居之凡人不信宝严刹而圣人每遊处之寧曰 <lb ed="X" n="0441c07"/><lb ed="R150" n="0910b01"/>我目所不见遂果无有乎<persName>佛</persName>具六通有天眼宿命明 <lb ed="X" n="0441c08"/><lb ed="R150" n="0910b02"/>见洞彻十方世界无所不睹六道陞沉一一遍知故 <lb ed="X" n="0441c09"/><lb ed="R150" n="0910b03"/>以神道设教因缘示人令離苦趋乐修心练性以至 <lb ed="X" n="0441c10"/><lb ed="R150" n="0910b04"/>于成<persName>佛</persName><persName>佛</persName>者觉也即人人之真心本觉之性也众生 <lb ed="X" n="0441c11"/><lb ed="R150" n="0910b05"/>昧此而不觉如处长夜能仁朝彻悟证本真故号大 <lb ed="X" n="0441c12"/><lb ed="R150" n="0910b06"/>觉裴相国云终日圆觉而未尝圆觉者凡夫也具足 <lb ed="X" n="0441c13"/><lb ed="R150" n="0910b07"/>圆觉而住持圆觉者<persName>如来</persName>也是故释迦成道中天说 <lb ed="X" n="0441c14"/><lb ed="R150" n="0910b08"/>有说空观根逗教截苦之根源入道之要路俾趋吾 <lb ed="X" n="0441c15"/><lb ed="R150" n="0910b09"/>之所趋吾之所趋者非六道非三乘乃<persName>如来</persName>正觉之 <lb ed="X" n="0441c16"/><lb ed="R150" n="0910b10"/>趋也故曰自觉觉他觉行圆满故名为<persName>佛</persName>然则世之 <lb ed="X" n="0441c17"/><lb ed="R150" n="0910b11"/>儒教圣人岂不明明德而新民乎龙舒王居士曰释 <lb ed="X" n="0441c18"/><lb ed="R150" n="0910b12"/>氏之所以孜孜训世者无非戒恶劝善而吾儒何尝 <lb ed="X" n="0441c19"/><lb ed="R150" n="0910b13"/>不戒恶劝善哉其理未尝不同也其不同者唯儒家 <lb ed="X" n="0441c20"/><lb ed="R150" n="0910b14"/>止于世间法释氏又有出世间法儒家止于世间法 <lb ed="X" n="0441c21"/><lb ed="R150" n="0910b15"/>故独言一世而归之于天释氏又有出世间法故知 <lb ed="X" n="0441c22"/><lb ed="R150" n="0910b16"/>纍世而见众生业缘之本末此其所不同耳然则<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0441c23"/><lb ed="R150" n="0910b17"/>之所言不可以目前所不见而不信也况<persName>佛</persName>戒人妄 <lb ed="X" n="0441c24"/><lb ed="R150" n="0910b18"/>语必不自妄语以诳人世间中人以上犹不肯妄语 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442a" n="0442a"/> <lb ed="X" n="0442a01"/><lb ed="R150" n="0911a01"/>以丧其行止况<persName>佛</persName>乎其言可信无足疑者先贤云<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0442a02"/><lb ed="R150" n="0911a02"/>言不信何言可信夫神者我也形者我所舍也我有 <lb ed="X" n="0442a03"/><lb ed="R150" n="0911a03"/>去来故舍有成壞然则生者非生也以神之来而形 <lb ed="X" n="0442a04"/><lb ed="R150" n="0911a04"/>成耳死者非死也以神之去而形壞耳世之人不识 <lb ed="X" n="0442a05"/><lb ed="R150" n="0911a05"/>其神徒见其形乃悦生恶死可不为悲乎且神之来 <lb ed="X" n="0442a06"/><lb ed="R150" n="0911a06"/>也何自而来哉盖随业缘而来神之去也何自而去 <lb ed="X" n="0442a07"/><lb ed="R150" n="0911a07"/>哉盖随业缘而去业缘者何哉其所作者人间之业 <lb ed="X" n="0442a08"/><lb ed="R150" n="0911a08"/>神则随之而生于人间所作者天上之业神则随之 <lb ed="X" n="0442a09"/><lb ed="R150" n="0911a09"/>而生于天上若作阿修罗之业神则随之生于阿修 <lb ed="X" n="0442a10"/><lb ed="R150" n="0911a10"/>罗若作三恶道之业神则随之生于三恶道是轮迴 <lb ed="X" n="0442a11"/><lb ed="R150" n="0911a11"/>六趣无有出期然则神者自无始以来投胎易壳不 <lb ed="X" n="0442a12"/><lb ed="R150" n="0911a12"/>得久留于一所所以然者何哉以吾所造之业非久 <lb ed="X" n="0442a13"/><lb ed="R150" n="0911a13"/>而不尽者故神之舍于业也业尽则形壞形壞则神 <lb ed="X" n="0442a14"/><lb ed="R150" n="0911a14"/>无所舍又随吾今世所造之业而往矣譬如人造屋 <lb ed="X" n="0442a15"/><lb ed="R150" n="0911a15"/>宇必居其中人造饮食必享其味故造如是业必受 <lb ed="X" n="0442a16"/><lb ed="R150" n="0911a16"/>如是之报盖自然之理也然则吾今世之所为可不 <lb ed="X" n="0442a17"/><lb ed="R150" n="0911a17"/>愼哉<note place="inline">注世人多执神随形灭无有後报苦乐事故龙舒云形有壞神不灭尔此治病药言也幸勿谬 <lb ed="X" n="0442a18"/><lb ed="R150" n="0911a18"/>计而起邪见执药成病</note>。</p></cb:div></cb:div><cb:juan fun="close" n="1a" place="inline"><cb:jhead>法界安立图卷上之上</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0442a19"/> <lb ed="X" n="0442a20"/> <lb ed="X" n="0442a21"/><lb ed="R150" n="0911b01"/><cb:juan fun="open" n="1b"><cb:mulu type="卷" n="1b">上之下</cb:mulu><cb:jhead>法界安立图卷上之下</cb:jhead></cb:juan> <lb ed="X" n="0442a22"/> <lb ed="X" n="0442a23"/><lb ed="R150" n="0911b02"/><byline cb:type="collector">燕山沙门 仁潮 集录</byline> <lb ed="X" n="0442a24"/><lb ed="R150" n="0911b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">二廣步大地</cb:mulu><head>二廣步大地</head> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442b" n="0442b"/> <lb ed="X" n="0442b01"/><lb ed="R150" n="0911b04"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">目次</cb:mulu><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0442b0101">四洲图</item><item xml:id="itemX57p0442b0104">四洲说</item><item xml:id="itemX57p0442b0107">业因</item> <lb ed="X" n="0442b02"/><lb ed="R150" n="0911b05"/><item xml:id="itemX57p0442b0201">捨报相</item><item xml:id="itemX57p0442b0204">山海图</item><item xml:id="itemX57p0442b0207">山海说</item> <lb ed="X" n="0442b03"/><lb ed="R150" n="0911b06"/><item xml:id="itemX57p0442b0301">地动缘</item><item xml:id="itemX57p0442b0304">龙王宫</item><item xml:id="itemX57p0442b0307">金翅鸟</item> <lb ed="X" n="0442b04"/><lb ed="R150" n="0911b07"/><item xml:id="itemX57p0442b0401">阿修罗</item><item xml:id="itemX57p0442b0404">天修罗战</item><item xml:id="itemX57p0442b0408">龙神身量</item> <lb ed="X" n="0442b05"/><lb ed="R150" n="0911b08"/><item xml:id="itemX57p0442b0501">业因</item><item xml:id="itemX57p0442b0503">地狱名</item><item xml:id="itemX57p0442b0506">八热狱图</item> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442c" n="0442c"/> <lb ed="X" n="0442c01"/><lb ed="R150" n="0911b09"/><item xml:id="itemX57p0442c0101">遊增狱图</item><item xml:id="itemX57p0442c0105">苦报相</item><item xml:id="itemX57p0442c0108">八寒狱图</item> <lb ed="X" n="0442c02"/><lb ed="R150" n="0911b10"/><item xml:id="itemX57p0442c0201">小地狱</item><item xml:id="itemX57p0442c0204">出地狱</item><item xml:id="itemX57p0442c0207">恶因</item> <lb ed="X" n="0442c03"/><lb ed="R150" n="0911b11"/><item xml:id="itemX57p0442c0301">阎摩王</item><item xml:id="itemX57p0442c0304">饿鬼</item><item xml:id="itemX57p0442c0306">畜牲</item></list> <lb ed="X" n="0442c04"/><lb ed="R150" n="0911b12"/><p xml:id="pX57p0442c0401"><note place="inline">廣步大地者前来虽明一洲稍开封滞尙未尽大地不知海外四洲须弥皆在地也故次明之</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0442c05"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0442d" n="0442d"/> <lb ed="X" n="0442d01"/><lb ed="R150" n="0912a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大部洲图</cb:mulu><head>四大部洲图</head> <lb ed="X" n="0442d02"/><lb ed="R150" n="0912a02"/><p xml:id="pX57p0442d0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0442_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0442d03"/> <lb ed="X" n="0442d04"/> <lb ed="X" n="0442d05"/> <lb ed="X" n="0442d06"/> <lb ed="X" n="0442d07"/> <lb ed="X" n="0442d08"/><lb ed="R150" n="0912b03"/><p xml:id="pX57p0442d0801"><name role="" type="person">须弥山</name>王之外有七褈金 <lb ed="X" n="0442d09"/><lb ed="R150" n="0912b04"/>山七褈<name role="" type="person">香水海</name>次第周迊 <lb ed="X" n="0442d10"/><lb ed="R150" n="0912b05"/>七金山外大鹹水海中有 <lb ed="X" n="0442d11"/><lb ed="R150" n="0912b06"/>四大洲八中洲及数万小 <lb ed="X" n="0442d12"/><lb ed="R150" n="0912b07"/>洲遍佈安住鹹水海外有 <lb ed="X" n="0442d13"/><lb ed="R150" n="0912b08"/>小<name role="" type="person">轮围山</name>周迊围绕此四 <lb ed="X" n="0442d14"/><lb ed="R150" n="0912b09"/>洲等皆一地所持是为一 <lb ed="X" n="0442d15"/><lb ed="R150" n="0912b10"/>世界舆地之图也。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0442d16"/> <lb ed="X" n="0442d17"/> <lb ed="X" n="0442d18"/> <lb ed="X" n="0442d19"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443a" n="0443a"/> <lb ed="X" n="0443a01"/><lb ed="R150" n="0913a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四大部洲说</cb:mulu><p xml:id="pX57p0443a0101">四大洲者依长阿含经云<name role="" type="person">须弥山</name>南有天下名阎浮 <lb ed="X" n="0443a02"/><lb ed="R150" n="0913a02"/>提<note place="inline">此云勝金洲新婆沙论名赡部洲</note>其土南狭北廣纵廣七千由旬 <lb ed="X" n="0443a03"/><lb ed="R150" n="0913a03"/>人面像此地形有大树名阎浮围七由旬高百由旬 <lb ed="X" n="0443a04"/><lb ed="R150" n="0913a04"/>枝葉四佈五十由旬人寿百岁少出多减中夭者多 <lb ed="X" n="0443a05"/><lb ed="R150" n="0913a05"/>阿毘昙论云南洲衣服装饰种种不同一生欲事无 <lb ed="X" n="0443a06"/><lb ed="R150" n="0913a06"/>数亦有修行至死无欲者〇起世经云大海北有阎 <lb ed="X" n="0443a07"/><lb ed="R150" n="0913a07"/>浮树树下有阎浮那檀金聚高二十由旬<note place="inline">以此勝金出树下因 <lb ed="X" n="0443a08"/><lb ed="R150" n="0913a08"/>以名树名洲</note>〇顺正理论云有二中洲一遮末罗<note place="inline">新婆沙罗刹住</note> <lb ed="X" n="0443a09"/><lb ed="R150" n="0913a09"/>二伐罗遮罗皆有人住<note place="inline">俗书蠃虫录载诸国人形各异或是海中诸小洲也</note>。</p> <lb ed="X" n="0443a10"/><lb ed="R150" n="0913a10"/><p xml:id="pX57p0443a1001">长阿含云须弥东有天下名<name role="" type="person">弗于逮</name><note place="inline">此云勝身立世云弗婆提</note>其 <lb ed="X" n="0443a11"/><lb ed="R150" n="0913a11"/>土东狭西廣形如半月纵廣九千由旬人面像之有 <lb ed="X" n="0443a12"/><lb ed="R150" n="0913a12"/>大树王名伽蓝浮围七由旬枝葉四佈五十由旬高 <lb ed="X" n="0443a13"/><lb ed="R150" n="0913a13"/>百由旬人寿二百岁<note place="inline">楼炭经三百岁</note>饭食鱼肉以穀帛珠玑 <lb ed="X" n="0443a14"/><lb ed="R150" n="0913a14"/>共相市易有嫁娶礼〇阿毘昙云东弗婆提人多欲 <lb ed="X" n="0443a15"/><lb ed="R150" n="0913a15"/>者一生数至六七亦有修行至死无欲者食自死鱼 <lb ed="X" n="0443a16"/><lb ed="R150" n="0913a16"/>肉自不杀生头发剪前披後著下衣竟上衣绕〇顺 <lb ed="X" n="0443a17"/><lb ed="R150" n="0913a17"/>正理论云有二中洲一提诃二毘提诃皆有人住。</p> <lb ed="X" n="0443a18"/><lb ed="R150" n="0913a18"/><p xml:id="pX57p0443a1801">长阿含云须弥西有天下名俱耶尼<note place="inline">此云牛货婆沙云瞿陀尼</note>其 <lb ed="X" n="0443a19"/><lb ed="R150" n="0913b01"/>土形如满月人面像之纵廣八千由旬有树王名斤 <lb ed="X" n="0443a20"/><lb ed="R150" n="0913b02"/>提围七由旬高百由旬枝葉四佈五十由旬人寿三 <lb ed="X" n="0443a21"/><lb ed="R150" n="0913b03"/>百岁以牛马珠玉共相市易〇阿毘昙云彼土食肉 <lb ed="X" n="0443a22"/><lb ed="R150" n="0913b04"/>杀生人死烧屍或置水埋土嫁娶同南洲人多欲者 <lb ed="X" n="0443a23"/><lb ed="R150" n="0913b05"/>至十或十二亦有无欲者装饰皆披发上下著衣〇 <lb ed="X" n="0443a24"/><lb ed="R150" n="0913b06"/>顺正理论云有二中洲一舍搋一怛里拏皆有人住 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443b" n="0443b"/> <lb ed="X" n="0443b01"/><lb ed="R150" n="0913b07"/>〇起世论斤提树下有一石牛高一由旬因名瞿陀 <lb ed="X" n="0443b02"/><lb ed="R150" n="0913b08"/>尼因以名洲。</p> <lb ed="X" n="0443b03"/><lb ed="R150" n="0913b09"/><p xml:id="pX57p0443b0301">长阿含云须弥北有天下名<g ref="#CB15106">鬱</g>单越<note place="inline">此云最勝婆沙云俱卢洲</note>其 <lb ed="X" n="0443b04"/><lb ed="R150" n="0913b10"/>形正方人面像之纵廣一万由旬有树王名庵婆罗 <lb ed="X" n="0443b05"/><lb ed="R150" n="0913b11"/>围七由旬高百由旬枝葉四佈五十由旬人寿千岁 <lb ed="X" n="0443b06"/><lb ed="R150" n="0913b12"/>无有市易持生自活无我我所诸山浴池花果豐茂 <lb ed="X" n="0443b07"/><lb ed="R150" n="0913b13"/>众鸟和鸣四面有<name role="" type="person">阿耨达池</name>出四大河无有沟坑荆 <lb ed="X" n="0443b08"/><lb ed="R150" n="0913b14"/>棘蚊<g ref="#CB00044">虻</g>毒虫自然粳米<note place="inline">自生也</note>众味具足以焰光摩尼 <lb ed="X" n="0443b09"/><lb ed="R150" n="0913b15"/>珠置自然<note place="inline">烧也</note>釜鍑下饭熟光灭有曲躬树其葉密緻 <lb ed="X" n="0443b10"/><lb ed="R150" n="0913b16"/>天雨不漏男女宿下香树果熟自然裂出种种衣或 <lb ed="X" n="0443b11"/><lb ed="R150" n="0913b17"/>器或食河中宝船乘之娱乐入中浴时脱衣岸上乘 <lb ed="X" n="0443b12"/><lb ed="R150" n="0913b18"/>船渡水遇衣便著不求本衣至香树取乐和弦而行 <lb ed="X" n="0443b13"/><lb ed="R150" n="0914a01"/>无有诸病形貌皆同发绀靑色齐眉而止人起欲心 <lb ed="X" n="0443b14"/><lb ed="R150" n="0914a02"/>时熟视女人彼女随诣园林若彼女人是父母中表 <lb ed="X" n="0443b15"/><lb ed="R150" n="0914a03"/>之亲不应行欲者树不曲荫各自散去若非亲应尔 <lb ed="X" n="0443b16"/><lb ed="R150" n="0914a04"/>者树则曲覆其身随意娱乐一日七日乃捨去怀妊 <lb ed="X" n="0443b17"/><lb ed="R150" n="0914a05"/>七八日便生随生男女置四道中行人出指含嗽出 <lb ed="X" n="0443b18"/><lb ed="R150" n="0914a06"/>乳充遍儿身过七日<anchor xml:id="nkr_note_add_0443b1801" n="0443b1801"/><anchor xml:id="beg0443b1801" n="0443b1801"/>已<anchor xml:id="end0443b1801"/>其儿长大男向男众女向女 <lb ed="X" n="0443b19"/><lb ed="R150" n="0914a07"/>众命终不泣<note place="inline">以人寿定满千岁故死而不弔</note>莊严置四道中有鸟名 <lb ed="X" n="0443b20"/><lb ed="R150" n="0914a08"/>忧慰禅伽接置他方<note place="inline">立世云其鸟啄屍至山外啖之起世经云人死有鸟衔其发置 <lb ed="X" n="0443b21"/><lb ed="R150" n="0914a09"/>他方世界</note>其地柔软随足隐起大小便时地开坼利<anchor xml:id="nkr_note_add_0443b2101" n="0443b2101"/><anchor xml:id="beg0443b2101" n="0443b2101"/>已<anchor xml:id="end0443b2101"/>还 <lb ed="X" n="0443b22"/><lb ed="R150" n="0914a10"/>合乃前世修十善行生此洲命终生天善处〇阿毘 <lb ed="X" n="0443b23"/><lb ed="R150" n="0914a11"/>昙云人多欲者一生数至四五亦有无欲者〇顺正 <lb ed="X" n="0443b24"/><lb ed="R150" n="0914a12"/>理云有二中洲一矩拉婆二憍拉婆皆有人住。</p> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0443c" n="0443c"/> <lb ed="X" n="0443c01"/><lb ed="R150" n="0914a13"/><p xml:id="pX57p0443c0101">起世经云南洲人身长三肘半东西同量<note place="inline">少肘量</note>北洲 <lb ed="X" n="0443c02"/><lb ed="R150" n="0914a14"/>七肘〇阿毘昙云南洲身长三肘半或四肘东洲八 <lb ed="X" n="0443c03"/><lb ed="R150" n="0914a15"/>肘西洲十六肘北洲三十二肘<note place="inline">一肘当周尺一尺八寸</note>。</p> <lb ed="X" n="0443c04"/><lb ed="R150" n="0914a16"/><p xml:id="pX57p0443c0401">正法念处经云北洲人于山障外彻见无碍耳之所 <lb ed="X" n="0443c05"/><lb ed="R150" n="0914a17"/>闻若远若近若大若小而皆得闻东洲人于黑暗中 <lb ed="X" n="0443c06"/><lb ed="R150" n="0914a18"/>亦见众色耳识所缘尽一箭道西洲人眼识所缘山 <lb ed="X" n="0443c07"/><lb ed="R150" n="0914b01"/>壁无碍眼识亦能闻声如<name role="" type="person">阎浮提</name>蚖蛇之类眼中闻 <lb ed="X" n="0443c08"/><lb ed="R150" n="0914b02"/>声瞿陀尼人亦复如是如隔障碍闻众音声见众色 <lb ed="X" n="0443c09"/><lb ed="R150" n="0914b03"/>像亦复如是<note place="inline">此言三洲报通故能洞视彻听也南洲则隔窗纸不见外物隔障不能闻声故 <lb ed="X" n="0443c10"/><lb ed="R150" n="0914b04"/>不尔此槪言之南洲亦有通者如淸禀禅师宴坐闻曳木声曰勿令损阶侍者不见有曳木者细视之见群蚁 <lb ed="X" n="0443c11"/><lb ed="R150" n="0914b05"/>曳蜻蜓翼缘阶而上斯亦静极光通之谓也龙树嗅丸而知药品各若干分图澄数千里见火烧城梵僧眠闻 <lb ed="X" n="0443c12"/><lb ed="R150" n="0914b06"/>虱号而惺世人亦有明<g ref="#CB16636">察</g>秋毫聪闻蚁鬥者</note>。</p> <lb ed="X" n="0443c13"/><lb ed="R150" n="0914b07"/><p xml:id="pX57p0443c1301">楞严经云阿那律陀无目而见<g ref="#CB02494">跋</g>难陀龙无耳而听 <lb ed="X" n="0443c14"/><lb ed="R150" n="0914b08"/>兢伽神女非鼻闻香憍梵钵提异舌知味舜若多神 <lb ed="X" n="0443c15"/><lb ed="R150" n="0914b09"/>无身觉触<name role="" type="person">摩诃迦葉</name>无意而知<note place="inline">此皆不假六根而知六尘者比有根而知 <lb ed="X" n="0443c16"/><lb ed="R150" n="0914b10"/>者又妙也或修得或报得经因业缘若湛流妄复圆常则真明通洞六根互用妙中又妙者也</note>。</p> <lb ed="X" n="0443c17"/><lb ed="R150" n="0914b11"/><p xml:id="pX57p0443c1701">婆沙论云四大洲八中洲人形短小复有五百小洲 <lb ed="X" n="0443c18"/><lb ed="R150" n="0914b12"/>或人住或非人住或有空者<note place="inline">非人鬼也此胎生者化生者遍诸处</note>。</p> <lb ed="X" n="0443c19"/><lb ed="R150" n="0914b13"/><p xml:id="pX57p0443c1901">因本经云阎浮五种勝三天下及至他化一勇健二 <lb ed="X" n="0443c20"/><lb ed="R150" n="0914b14"/>正念三<persName>佛</persName>出世处四是修业地五行梵行处诸天及 <lb ed="X" n="0443c21"/><lb ed="R150" n="0914b15"/>三天下各有三种勝阎浮一长寿二色勝三地勝。</p> <lb ed="X" n="0443c22"/><lb ed="R150" n="0914b16"/><p xml:id="pX57p0443c2201">阿含经云南洲三事勝一勇猛强记能造业行二勤 <lb ed="X" n="0443c23"/><lb ed="R150" n="0914b17"/>修梵行三<persName>佛</persName>出其土〇分别功德论云婆拘罗尊者 <lb ed="X" n="0443c24"/><lb ed="R150" n="0914b18"/>长寿第一于百寿中而加六十阿难问曰尊者长寿 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444a" n="0444a"/> <lb ed="X" n="0444a01"/><lb ed="R150" n="0915a01"/>何以不生三方答曰诸<persName>佛</persName>不生三方以其土人难化 <lb ed="X" n="0444a02"/><lb ed="R150" n="0915a02"/>故此土众生利根捷疾极恶勇猛取道不难是故往 <lb ed="X" n="0444a03"/><lb ed="R150" n="0915a03"/>古诸<persName>佛</persName>皆生此中<note place="inline">经论相较南洲勝者以道三洲勝者以福然北洲福乐最勝经名为 <lb ed="X" n="0444a04"/><lb ed="R150" n="0915a04"/>难者何邪以其虽有痴痴富乐伥伥修论无有智慧不能增修道业<persName>佛</persName>不生其土故不闻正法因名为难即八 <lb ed="X" n="0444a05"/><lb ed="R150" n="0915a05"/>难之一也南洲有<persName>佛</persName>出世大乘根器多生其中以尊命短促众苦逼迫怖畏发心勤修道行有益当来故为四 <lb ed="X" n="0444a06"/><lb ed="R150" n="0915a06"/>洲之勝也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0444a07"/><lb ed="R150" n="0915a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">业因</cb:mulu><head>业因</head> <lb ed="X" n="0444a08"/><lb ed="R150" n="0915a08"/><p xml:id="pX57p0444a0801">四教仪云在因行五常五戒中品十善感人道身<note place="inline">或作 <lb ed="X" n="0444a09"/><lb ed="R150" n="0915a09"/>福时有正助敬慢喜怒专略多少不同故受报时亦有中边贵贱妍<g ref="#CB15354">媸</g>精粗豐俭之不等耳</note>。</p> <lb ed="X" n="0444a10"/><lb ed="R150" n="0915a10"/><p xml:id="pX57p0444a1001">阿含经云波斯匿王白<persName>佛</persName>为婆罗门还生自姓婆罗 <lb ed="X" n="0444a11"/><lb ed="R150" n="0915a11"/>门家为复刹利<g ref="#CB16014">鞞</g>舍首陀罗家邪<persName>佛</persName>言何得如是当 <lb ed="X" n="0444a12"/><lb ed="R150" n="0915a12"/>知有四种人一从冥入冥谓有人生卑姓家若生旃 <lb ed="X" n="0444a13"/><lb ed="R150" n="0915a13"/>陀罗家渔猎家及馀种种下贱工巧业家贫穷憔悴 <lb ed="X" n="0444a14"/><lb ed="R150" n="0915a14"/>复作卑贱之业乃至为人作使是名冥处于此冥中 <lb ed="X" n="0444a15"/><lb ed="R150" n="0915a15"/>复行身口意恶身壞命终当生恶处捨恶受恶故名 <lb ed="X" n="0444a16"/><lb ed="R150" n="0915a16"/>从冥入冥二从冥入明谓有世人生卑姓家乃至为 <lb ed="X" n="0444a17"/><lb ed="R150" n="0915a17"/>人作诸鄙业是名为冥于此冥中身口意善命终生 <lb ed="X" n="0444a18"/><lb ed="R150" n="0915a18"/>天故名从冥入明三从明入冥谓生富贵之家聪明 <lb ed="X" n="0444a19"/><lb ed="R150" n="0915b01"/><anchor xml:id="nkr_note_add_0444a1901" n="0444a1901"/><anchor xml:id="beg0444a1901" n="0444a1901"/>黠<anchor xml:id="end0444a1901"/>慧是名为明于此明中身口意恶命终生恶趣故 <lb ed="X" n="0444a20"/><lb ed="R150" n="0915b02"/>名从明入冥四从明入明谓生富乐之家是名为明 <lb ed="X" n="0444a21"/><lb ed="R150" n="0915b03"/>于此明中身口意善命终生善趣受天化生是名从 <lb ed="X" n="0444a22"/><lb ed="R150" n="0915b04"/>明入明<note place="inline">刹利王族也婆罗门净志也鞞舍商贾也首陀罗农夫也旃陀罗屠脍也此印土贱贵之 <lb ed="X" n="0444a23"/><lb ed="R150" n="0915b05"/>分冥恶也恶相愚痴昏昧之谓冥明善也善相聪明光朗之谓明三业恶则十恶具生恶处则三涂备三业善 <lb ed="X" n="0444a24"/><lb ed="R150" n="0915b06"/>则十善具生善趣则三善道备言生天者略也谓因谈善恶果通六趣皆自人道发轸者也</note> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444b" n="0444b"/> <lb ed="X" n="0444b01"/><lb ed="R150" n="0915b07"/>业报差别经<persName>佛</persName>言复有十业能令众生得人趣报何 <lb ed="X" n="0444b02"/><lb ed="R150" n="0915b08"/>等为十一者不杀二者不盗三者不邪婬四者不妄 <lb ed="X" n="0444b03"/><lb ed="R150" n="0915b09"/>语五者不绮语六者不两舌七者不恶口八者不贪 <lb ed="X" n="0444b04"/><lb ed="R150" n="0915b10"/>九者不嗔十者不邪见于十善业缺漏不全以是十 <lb ed="X" n="0444b05"/><lb ed="R150" n="0915b11"/>业得人趣报<note place="inline">此明总报</note>又自行杀生劝他令杀等业得短 <lb ed="X" n="0444b06"/><lb ed="R150" n="0915b12"/>命报自不杀生劝他不杀等业得长命报自行偷盗 <lb ed="X" n="0444b07"/><lb ed="R150" n="0915b13"/>劝他偷盗得少资生报自離偷盗劝他不盗得多资 <lb ed="X" n="0444b08"/><lb ed="R150" n="0915b14"/>生报好打拍众生恼乱尊贤得多病报不鞭打众生 <lb ed="X" n="0444b09"/><lb ed="R150" n="0915b15"/>瞻视病苦得少病报嫌恨恼他不敬尊长得醜陋报 <lb ed="X" n="0444b10"/><lb ed="R150" n="0915b16"/>爱敬父母贤圣施衣扫塔得端正报不敬父母沙门 <lb ed="X" n="0444b11"/><lb ed="R150" n="0915b17"/>师长轻蔑下族得下族姓报敬事父母沙门师长遵 <lb ed="X" n="0444b12"/><lb ed="R150" n="0915b18"/>受教诲得上族姓报不咨问智慧大德沙门显说恶 <lb ed="X" n="0444b13"/><lb ed="R150" n="0916a01"/>法得邪智报能问智慧沙门修习多闻得正智报于 <lb ed="X" n="0444b14"/><lb ed="R150" n="0916a02"/>三宝净戒人所不生慇重心施生边地报于三宝梵 <lb ed="X" n="0444b15"/><lb ed="R150" n="0916a03"/>行人边慇重心施生中国値<persName>佛</persName>闻法报<note place="inline">略言别因别报详具全经</note> <lb ed="X" n="0444b16"/><lb ed="R150" n="0916a04"/>花严云业有现受生受後受相<note place="inline">此即三报受报也现作现受现报也今作 <lb ed="X" n="0444b17"/><lb ed="R150" n="0916a05"/>来生受生报也今作後後世报为後报也以因有强弱故报疾迟不一世人不知此以为无报应</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0444b18"/><lb ed="R150" n="0916a06"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">捨报相</cb:mulu><head>捨报相</head> <lb ed="X" n="0444b19"/><lb ed="R150" n="0916a07"/><p xml:id="pX57p0444b1901">人死时身心昏昧如睡无梦极闷绝时明了意识必 <lb ed="X" n="0444b20"/><lb ed="R150" n="0916a08"/>不现起六种转识行相所缘必不能知是散有心名 <lb ed="X" n="0444b21"/><lb ed="R150" n="0916a09"/>生死心<note place="inline">八识也</note>此时由善恶业下上身分冷触渐起颂 <lb ed="X" n="0444b22"/><lb ed="R150" n="0916a10"/>云顶圣眼生天人心饿鬼腹旁生膝盖離地狱脚板 <lb ed="X" n="0444b23"/><lb ed="R150" n="0916a11"/>出<note place="inline">眼不见耳不闻五识先无心不知六识亦无身热则八识離身即冷也验最後何处热若心热 <lb ed="X" n="0444b24"/><lb ed="R150" n="0916a12"/>即生人道馀例此言有陞沉者以此俗人谓身死气散谁受苦报彼不知有八识耳</note> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0444c" n="0444c"/> <lb ed="X" n="0444c01"/><lb ed="R150" n="0916a13"/>守护国界主经云<persName>佛</persName>言若人命终之时预知时至正 <lb ed="X" n="0444c02"/><lb ed="R150" n="0916a14"/>念分明洗浴著衣吉祥而逝光明照身见<persName>佛</persName>相好众 <lb ed="X" n="0444c03"/><lb ed="R150" n="0916a15"/>善俱现定知此人决定往生净土若人念<persName>佛</persName>持戒无 <lb ed="X" n="0444c04"/><lb ed="R150" n="0916a16"/>精进心命终亦无善相亦无恶相地府不收安养不 <lb ed="X" n="0444c05"/><lb ed="R150" n="0916a17"/>摄如睡眠去此人疑情未断生于疑城五百岁受乐 <lb ed="X" n="0444c06"/><lb ed="R150" n="0916a18"/>再修信愿方归净土若人起怜愍心正念现前于财 <lb ed="X" n="0444c07"/><lb ed="R150" n="0916b01"/>宝妻子心无爱恋眼色淸净仰面含笑想念天宫当 <lb ed="X" n="0444c08"/><lb ed="R150" n="0916b02"/>来迎我耳闻天乐眼见天童捨此报身定生天界若 <lb ed="X" n="0444c09"/><lb ed="R150" n="0916b03"/>人生柔软心起福德心身无病难忆念父母妻子于 <lb ed="X" n="0444c10"/><lb ed="R150" n="0916b04"/>善于恶心不错乱其心正直遗嘱家财辞别而去定 <lb ed="X" n="0444c11"/><lb ed="R150" n="0916b05"/>生人界若人于<anchor xml:id="nkr_note_add_0444c1101" n="0444c1101"/><anchor xml:id="beg0444c1101" n="0444c1101"/>己<anchor xml:id="end0444c1101"/>眷属恶眼瞻视擧手扪空便利不 <lb ed="X" n="0444c12"/><lb ed="R150" n="0916b06"/>觉身常臭秽两目红赤仆面而卧踡身左脇百节酸 <lb ed="X" n="0444c13"/><lb ed="R150" n="0916b07"/>疼或见恶相口不能言伸吟叫唤冤债现前心识散 <lb ed="X" n="0444c14"/><lb ed="R150" n="0916b08"/>乱狂惑顚倒遍体如冰手捻死拳身硬如石此人命 <lb ed="X" n="0444c15"/><lb ed="R150" n="0916b09"/>终定入地狱若人好<g ref="#CB02549">舐</g>其唇身热如火常患饥渴好 <lb ed="X" n="0444c16"/><lb ed="R150" n="0916b10"/>说饮食张口不合贪恋财宝命猝难断开眼而去此 <lb ed="X" n="0444c17"/><lb ed="R150" n="0916b11"/>人定入饿鬼若人身染重病如在雲雾心神昏散怕 <lb ed="X" n="0444c18"/><lb ed="R150" n="0916b12"/>闻<persName>佛</persName>名多爱食啖血肉之味不受劝化爱恋妻儿踡 <lb ed="X" n="0444c19"/><lb ed="R150" n="0916b13"/>手足指遍身流汗出粗涩声口中咀沫此相现前定 <lb ed="X" n="0444c20"/><lb ed="R150" n="0916b14"/>入畜牲<note place="inline">此言人命终时心有善恶念身有好醜相以卜陞沉何处也</note>。</p> <lb ed="X" n="0444c21"/><lb ed="R150" n="0916b15"/><p xml:id="pX57p0444c2101">首楞严经云<persName>佛</persName>告阿难一切世间生死相续生从顺 <lb ed="X" n="0444c22"/><lb ed="R150" n="0916b16"/>习死从变流临命终时未捨暖触一生善恶俱时顿 <lb ed="X" n="0444c23"/><lb ed="R150" n="0916b17"/>现纯想即飞必生天上若飞心中兼福兼慧及与净 <lb ed="X" n="0444c24"/><lb ed="R150" n="0916b18"/>愿自然心开见十方<persName>佛</persName>一切净土随愿往生情少想 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445a" n="0445a"/> <lb ed="X" n="0445a01"/><lb ed="R150" n="0917a01"/>多轻擧非远即为飞仙情想均等不飞不坠生于人 <lb ed="X" n="0445a02"/><lb ed="R150" n="0917a02"/>间想明斯聪情幽斯钝情多想少流入横生重为毛 <lb ed="X" n="0445a03"/><lb ed="R150" n="0917a03"/>群轻为羽族七情三想沉下水轮生于火际受气猛 <lb ed="X" n="0445a04"/><lb ed="R150" n="0917a04"/>火身为饿鬼常被焚烧水能害<anchor xml:id="nkr_note_add_0445a0401" n="0445a0401"/><anchor xml:id="beg0445a0401" n="0445a0401"/>己<anchor xml:id="end0445a0401"/>无食无饮经百千 <lb ed="X" n="0445a05"/><lb ed="R150" n="0917a05"/>劫九情一想下洞火轮轻生有间重生无间二种地 <lb ed="X" n="0445a06"/><lb ed="R150" n="0917a06"/>狱纯情即沉入阿鼻狱若沉心中有谤大乘毁<persName>佛</persName>禁 <lb ed="X" n="0445a07"/><lb ed="R150" n="0917a07"/>戒诳妄说法虚贪信施滥膺恭敬五逆十重更生十 <lb ed="X" n="0445a08"/><lb ed="R150" n="0917a08"/>方<name role="" type="person">阿鼻地狱</name><note place="inline">此约情想多少而分陞沉之相情爱染妄情也想渴仰善想也</note>。</p> <lb ed="X" n="0445a09"/><lb ed="R150" n="0917a09"/><p xml:id="pX57p0445a0901">花严经云譬如有人将欲命终见随其业所受报相 <lb ed="X" n="0445a10"/><lb ed="R150" n="0917a10"/>行恶业者见于地狱畜牲饿鬼所有一切众苦境界 <lb ed="X" n="0445a11"/><lb ed="R150" n="0917a11"/>或见狱卒手执兵仗或嗔或骂囚执将去亦闻嚎叫 <lb ed="X" n="0445a12"/><lb ed="R150" n="0917a12"/>悲歎之声或见<g ref="#CB01926">灰</g>河镬汤刀山剑树种种逼迫受诸 <lb ed="X" n="0445a13"/><lb ed="R150" n="0917a13"/>苦恼作善业者即见一切诸天宫殿无量天众天诸 <lb ed="X" n="0445a14"/><lb ed="R150" n="0917a14"/>婇女种种衣服具足莊严宫殿园林尽皆妙好身虽 <lb ed="X" n="0445a15"/><lb ed="R150" n="0917a15"/>未死而由业力见如是事<note place="inline">又如正法念经将生六道有多种中有身相应知之</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0445a16"/> <lb ed="X" n="0445a17"/> <lb ed="X" n="0445a18"/> <lb ed="X" n="0445a19"/> <lb ed="X" n="0445a20"/> <lb ed="X" n="0445a21"/> <lb ed="X" n="0445a22"/> <lb ed="X" n="0445a23"/> <lb ed="X" n="0445a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445b" n="0445b"/> <lb ed="X" n="0445b01"/><lb ed="R150" n="0918a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九山八海图</cb:mulu><head>九山八海图</head> <lb ed="X" n="0445b02"/><lb ed="R150" n="0918a02"/><p xml:id="pX57p0445b0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0445_01.gif"/></figure></p></cb:div> <lb ed="X" n="0445b03"/> <lb ed="X" n="0445b04"/> <lb ed="X" n="0445b05"/> <lb ed="X" n="0445b06"/> <lb ed="X" n="0445b07"/> <lb ed="X" n="0445b08"/> <lb ed="X" n="0445b09"/> <lb ed="X" n="0445b10"/> <lb ed="X" n="0445b11"/> <lb ed="X" n="0445b12"/> <lb ed="X" n="0445b13"/> <lb ed="X" n="0445b14"/> <lb ed="X" n="0445b15"/> <lb ed="X" n="0445b16"/> <lb ed="X" n="0445b17"/> <lb ed="X" n="0445b18"/> <lb ed="X" n="0445b19"/> <lb ed="X" n="0445b20"/> <lb ed="X" n="0445b21"/> <lb ed="X" n="0445b22"/> <lb ed="X" n="0445b23"/> <lb ed="X" n="0445b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0445c" n="0445c"/> <lb ed="X" n="0445c01"/> <lb ed="X" n="0445c02"/> <lb ed="X" n="0445c03"/> <lb ed="X" n="0445c04"/> <lb ed="X" n="0445c05"/> <lb ed="X" n="0445c06"/> <lb ed="X" n="0445c07"/> <lb ed="X" n="0445c08"/> <lb ed="X" n="0445c09"/> <lb ed="X" n="0445c10"/> <lb ed="X" n="0445c11"/> <lb ed="X" n="0445c12"/> <lb ed="X" n="0445c13"/> <lb ed="X" n="0445c14"/> <lb ed="X" n="0445c15"/> <lb ed="X" n="0445c16"/> <lb ed="X" n="0445c17"/> <lb ed="X" n="0445c18"/> <lb ed="X" n="0445c19"/> <lb ed="X" n="0445c20"/> <lb ed="X" n="0445c21"/> <lb ed="X" n="0445c22"/> <lb ed="X" n="0445c23"/> <lb ed="X" n="0445c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446a" n="0446a"/> <lb ed="X" n="0446a01"/><lb ed="R150" n="0919a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">九山八海说</cb:mulu><p xml:id="pX57p0446a0101">九山八海者依起世因本经云。</p> <lb ed="X" n="0446a02"/><lb ed="R150" n="0919a02"/><p xml:id="pX57p0446a0201">第一<name role="" type="person">须弥山</name>其底平正住金轮上下狭上阔渐渐宽 <lb ed="X" n="0446a03"/><lb ed="R150" n="0919a03"/>大四宝合成金银琉璃玻璃生种种树<g ref="#CB15106">鬱</g>茂香远多 <lb ed="X" n="0446a04"/><lb ed="R150" n="0919a04"/>诸贤圣之所住处高十六万八千由旬出水上者高 <lb ed="X" n="0446a05"/><lb ed="R150" n="0919a05"/>八万四千由旬<note place="inline">长阿含同俱舍立世高廣各八万由旬七山及铁围次第减半相间而住</note> <lb ed="X" n="0446a06"/><lb ed="R150" n="0919a06"/><name role="" type="person">须弥山</name>外有<name role="" type="person">香水海</name>横廣亦八万四千由旬<note place="inline">俱舍八万由旬</note> <lb ed="X" n="0446a07"/><lb ed="R150" n="0919a07"/>七海次第减半有优钵罗花钵头摩花拘物头花奔 <lb ed="X" n="0446a08"/><lb ed="R150" n="0919a08"/>茶利迦花等遍覆水上<note place="inline">以下海同山由旬等</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a09"/><lb ed="R150" n="0919a09"/><p xml:id="pX57p0446a0901">第二双持山高廣各四万二千由旬海同<note place="inline">俱舍四万海阔四万</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a10"/><lb ed="R150" n="0919a10"/><p xml:id="pX57p0446a1001">第三持轴山高廣各二万一千由旬海同<note place="inline">俱舍二万海亦二万</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a11"/><lb ed="R150" n="0919a11"/><p xml:id="pX57p0446a1101">第四檐木山高廣各一万二千海同<note place="inline">俱舍高廣各一万由旬海同</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a12"/><lb ed="R150" n="0919a12"/><p xml:id="pX57p0446a1201">第五善见山高廣各六千由旬海同<note place="inline">俱舍高廣各五千由旬海同</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a13"/><lb ed="R150" n="0919a13"/><p xml:id="pX57p0446a1301">第六马耳山高廣各三千由旬海同<note place="inline">俱舍高二千五百由旬海同</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a14"/><lb ed="R150" n="0919a14"/><p xml:id="pX57p0446a1401">第七障碍山高廣各一千二百海同<note place="inline">俱舍高一千二百五十海同</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a15"/><lb ed="R150" n="0919a15"/><p xml:id="pX57p0446a1501">第八持地山高廣各六百由旬海同<note place="inline">俱舍高六百二十五由旬海同</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a16"/><lb ed="R150" n="0919a16"/><p xml:id="pX57p0446a1601"><note place="inline">第八大鹹水海横阔三十二万二千由旬水际二万三千六亿八千四百七十五由旬</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a17"/><lb ed="R150" n="0919a17"/><p xml:id="pX57p0446a1701">第九斫迦罗山高廣三百由旬<note place="inline">俱舍论<name role="" type="person">轮围山</name>高三百一十二由旬 <lb ed="X" n="0446a18"/><lb ed="R150" n="0919a18"/>阿毘昙周迴三十六亿一万三百五十由旬包大鹹水海〇或云小<name role="" type="person">铁围山</name>乃约義而番</note>。</p> <lb ed="X" n="0446a19"/><lb ed="R150" n="0919b01"/><p xml:id="pX57p0446a1901">诸山入水皆八万由旬住金轮上诸海皆深八万 <lb ed="X" n="0446a20"/><lb ed="R150" n="0919b02"/><note place="inline">经论诸山海由旬少异且依俱舍算之从须弥中心至本山南际四万由旬从此南际向南逾七金山七万九 <lb ed="X" n="0446a21"/><lb ed="R150" n="0919b03"/>千三百七十五由旬七海数同共十九万八千七百五十由旬至鹹海北际须弥北去亦然南北通径共有三 <lb ed="X" n="0446a22"/><lb ed="R150" n="0919b04"/>十九万七千五百由旬又从七山南际往南渡鹹海轮围极南际又得三十二万二千三百十二由旬从七山 <lb ed="X" n="0446a23"/><lb ed="R150" n="0919b05"/>北至轮围极北际数亦同南合有六十四万四千六百二十四由旬也其<name role="" type="person">轮围山</name>南北通径总有一百零四万 <lb ed="X" n="0446a24"/><lb ed="R150" n="0919b06"/>二千一百二十四由旬东西径同是为一世界之边际也</note> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446b" n="0446b"/> <lb ed="X" n="0446b01"/><lb ed="R150" n="0919b07"/>大海何故潮汐花严经云<name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>宫殿中水涌 <lb ed="X" n="0446b02"/><lb ed="R150" n="0919b08"/>出入海其所出水绀琉璃色涌出有时是故大海潮 <lb ed="X" n="0446b03"/><lb ed="R150" n="0919b09"/>不失时〇百川竞澍云何不溢花严经云有四大宝 <lb ed="X" n="0446b04"/><lb ed="R150" n="0919b10"/>佈在其底性极猛热饮缩百川是故大海无有增减 <lb ed="X" n="0446b05"/><lb ed="R150" n="0919b11"/>一者日藏大宝光明照触海水悉变为乳二者離润 <lb ed="X" n="0446b06"/><lb ed="R150" n="0919b12"/>大宝光明照触其乳悉变为酪三者火<g ref="#CB08504">焰</g>光大宝光 <lb ed="X" n="0446b07"/><lb ed="R150" n="0919b13"/>明照触其酪悉变为酥四者尽无馀大宝光明照触 <lb ed="X" n="0446b08"/><lb ed="R150" n="0919b14"/>其酥变成醍醐如火炽燃悉尽无馀〇何故鹹味楼 <lb ed="X" n="0446b09"/><lb ed="R150" n="0919b15"/>炭经云有三因缘一者海中大鱼身长二万八千里 <lb ed="X" n="0446b10"/><lb ed="R150" n="0919b16"/>不净其中二者世界始成自阿迦尼咤天放大雨洗 <lb ed="X" n="0446b11"/><lb ed="R150" n="0919b17"/>荡尘垢入之三者曾昔仙人咒之故尔。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0446b12"/><lb ed="R150" n="0919b18"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">地动缘</cb:mulu><head>地动缘</head> <lb ed="X" n="0446b13"/><lb ed="R150" n="0920a01"/><p xml:id="pX57p0446b1301">何因地动阿含经<persName>佛</persName>言地动因缘有八地在水上水 <lb ed="X" n="0446b14"/><lb ed="R150" n="0920a02"/>止于风风止于空空中风大有时自起则大水扰大 <lb ed="X" n="0446b15"/><lb ed="R150" n="0920a03"/>水扰则普地动是为一也有时得道比丘比丘尼及 <lb ed="X" n="0446b16"/><lb ed="R150" n="0920a04"/>大神尊天观水性多地性少欲自试力则普地动是 <lb ed="X" n="0446b17"/><lb ed="R150" n="0920a05"/>为二也若始菩萨从<name role="" type="person">兜率天</name>降神母胎专念不乱地 <lb ed="X" n="0446b18"/><lb ed="R150" n="0920a06"/>为大动是为三也菩萨始出母胎从右脇生专念不 <lb ed="X" n="0446b19"/><lb ed="R150" n="0920a07"/>乱地为大动是为四也菩萨初成无上正觉地大震 <lb ed="X" n="0446b20"/><lb ed="R150" n="0920a08"/>动是为五也<persName>佛</persName>初成道转无上法轮魔若魔天沙门 <lb ed="X" n="0446b21"/><lb ed="R150" n="0920a09"/>婆罗门诸天世人所不能转则普地动是为六也<persName>佛</persName> <lb ed="X" n="0446b22"/><lb ed="R150" n="0920a10"/>教将毕专念不乱欲捨寿命则普地动是为七也如 <lb ed="X" n="0446b23"/><lb ed="R150" n="0920a11"/>来于无馀涅槃而般涅槃时大地震动是为八也华 <lb ed="X" n="0446b24"/><lb ed="R150" n="0920a12"/>严经菩萨说法地六种震动<note place="inline">二经地动皆吉祥若修罗大战地动则凶</note>又 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0446c" n="0446c"/> <lb ed="X" n="0446c01"/><lb ed="R150" n="0920a13"/>正法念处经云非法恶龙起大嗔恚震动大水或一 <lb ed="X" n="0446c02"/><lb ed="R150" n="0920a14"/>百二百三百由旬地住水上以水动故大地亦动世 <lb ed="X" n="0446c03"/><lb ed="R150" n="0920a15"/>间或言灾俭豐乐兵起水旱等复有异因缘地动地 <lb ed="X" n="0446c04"/><lb ed="R150" n="0920a16"/>下有持风持风动故大水动大水动故令大地动五 <lb ed="X" n="0446c05"/><lb ed="R150" n="0920a17"/>十由旬或一百二百三百由旬随风廣狭水动亦尔 <lb ed="X" n="0446c06"/><lb ed="R150" n="0920a18"/>如水廣狭地动亦然又二种动若善因缘动众生豐 <lb ed="X" n="0446c07"/><lb ed="R150" n="0920b01"/>乐无诸衰患若诸众生作不善因缘动者众生则有 <lb ed="X" n="0446c08"/><lb ed="R150" n="0920b02"/>不善事起又阿修罗与天鬥战地大震动。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0446c09"/><lb ed="R150" n="0920b03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">龙王国</cb:mulu><head>龙王国</head> <lb ed="X" n="0446c10"/><lb ed="R150" n="0920b04"/><p xml:id="pX57p0446c1001">楼炭经云<name role="" type="person">须弥山</name>北大海水下有娑伽龙王宫宅纵 <lb ed="X" n="0446c11"/><lb ed="R150" n="0920b05"/>廣八万由旬宝城栏楯园林众宝莊严。</p> <lb ed="X" n="0446c12"/><lb ed="R150" n="0920b06"/><p xml:id="pX57p0446c1201">花严经云<name role="" type="person">娑竭罗龙</name>王宫殿中有四宝珠能生海内 <lb ed="X" n="0446c13"/><lb ed="R150" n="0920b07"/>一切珍宝龙王太子阎浮幢之宫殿及大奋迅龙王 <lb ed="X" n="0446c14"/><lb ed="R150" n="0920b08"/>等八十亿诸大龙王宫殿各别<note place="inline">龙有五种谓蛇龙蚊龙鱼龙象龙蛤蟆龙</note> <lb ed="X" n="0446c15"/><lb ed="R150" n="0920b09"/><name role="" type="person">娑竭罗龙</name>王现大自在力饶益众生从四天下乃至 <lb ed="X" n="0446c16"/><lb ed="R150" n="0920b10"/>他化兴种种色雲出种种色电光震种种雷声复起 <lb ed="X" n="0446c17"/><lb ed="R150" n="0920b11"/>凉风然後乃降种种诸雨虽彼龙王其心平等但以 <lb ed="X" n="0446c18"/><lb ed="R150" n="0920b12"/>众生善根异故雨有差别〇阿那婆达多龙王兴大 <lb ed="X" n="0446c19"/><lb ed="R150" n="0920b13"/>密雲遍<name role="" type="person">阎浮提</name>普霪甘雨百穀苗稼皆得生长江河 <lb ed="X" n="0446c20"/><lb ed="R150" n="0920b14"/>泉池一切盈满〇正法念处经云大海中深万由旬 <lb ed="X" n="0446c21"/><lb ed="R150" n="0920b15"/>城名戏乐纵廣三千由旬龙王满中有二种龙王一 <lb ed="X" n="0446c22"/><lb ed="R150" n="0920b16"/>者法行二者非法行一护世界二壞世间法行住处 <lb ed="X" n="0446c23"/><lb ed="R150" n="0920b17"/>不雨热沙非法住处常雨热沙焚烧宫殿及其眷属 <lb ed="X" n="0446c24"/><lb ed="R150" n="0920b18"/>若人顺法孝养父母供养沙门修行正法令法行龙 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447a" n="0447a"/> <lb ed="X" n="0447a01"/><lb ed="R150" n="0921a01"/>王增长大力以善心故降微细雨五穀熟成色香味 <lb ed="X" n="0447a02"/><lb ed="R150" n="0921a02"/>具无诸灾害果实繁茂众花妙色日月晶光威德明 <lb ed="X" n="0447a03"/><lb ed="R150" n="0921a03"/>净福德龙王不放毒风若诸众生不行善法不孝父 <lb ed="X" n="0447a04"/><lb ed="R150" n="0921a04"/>母不敬沙门及婆罗门恶龙增长势力作大恶身以 <lb ed="X" n="0447a05"/><lb ed="R150" n="0921a05"/>恶心故起恶雲雨恶风吹气入水杂毒五穀弊恶食 <lb ed="X" n="0447a06"/><lb ed="R150" n="0921a06"/>者病苦令人短命恶龙灾毒递互相害以非法龙作 <lb ed="X" n="0447a07"/><lb ed="R150" n="0921a07"/>诸恶故〇大雲请雨经<persName>佛</persName>在龙王宫说法敕召大雲 <lb ed="X" n="0447a08"/><lb ed="R150" n="0921a08"/>轮盖龙王<name role="" type="person">娑伽罗龙王</name>等诸大龙王大音者电舌者 <lb ed="X" n="0447a09"/><lb ed="R150" n="0921a09"/>宝冠蛇身者千头赤眼者雲雷响者耀雲光者睒电 <lb ed="X" n="0447a10"/><lb ed="R150" n="0921a10"/>冠者乘大雲者持大雨持大风轮于<name role="" type="person">阎浮提</name>降澍大 <lb ed="X" n="0447a11"/><lb ed="R150" n="0921a11"/>雨<note place="inline">依内经风雨雷电皆龙神主之外书云是阴阳气变阴包阳阳奋出为雷轧磨光发为电阴和阳为雨又 <lb ed="X" n="0447a12"/><lb ed="R150" n="0921a12"/>阳和阴为雨露阴和阳为霜雪此<anchor xml:id="nkr_note_add_0447a1201" n="0447a1201"/><anchor xml:id="beg0447a1201" n="0447a1201"/>但<anchor xml:id="end0447a1201"/>道其缘而不知其因也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0447a13"/><lb ed="R150" n="0921a13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">迦楼罗国</cb:mulu><head>迦楼罗国<note place="inline">此云金趐鸟</note></head> <lb ed="X" n="0447a14"/><lb ed="R150" n="0921a14"/><p xml:id="pX57p0447a1401">经云大海之北有大树名居咤奢摩離其本周七由 <lb ed="X" n="0447a15"/><lb ed="R150" n="0921a15"/>旬入地二十由旬其身出高一百由旬枝葉四佈五 <lb ed="X" n="0447a16"/><lb ed="R150" n="0921a16"/>十由旬树东有卵生龙及卵生金翅鸟宫殿廣六百 <lb ed="X" n="0447a17"/><lb ed="R150" n="0921a17"/>由旬树南有胎生龙及胎生金翅鸟宫殿树西有湿 <lb ed="X" n="0447a18"/><lb ed="R150" n="0921a18"/>生龙及湿生金翅鸟宫殿树北有化生龙及化生金 <lb ed="X" n="0447a19"/><lb ed="R150" n="0921b01"/>翅鸟宫殿其金翅鸟王若搏取诸龙时即飞往树上 <lb ed="X" n="0447a20"/><lb ed="R150" n="0921b02"/>下观大海便以两翅煽大海水水为之开一千六百 <lb ed="X" n="0447a21"/><lb ed="R150" n="0921b03"/>由旬即便衔取诸龙随意而食四生龙等皆为鸟王 <lb ed="X" n="0447a22"/><lb ed="R150" n="0921b04"/>等食啖〇唯不能取娑竭龙王及难陀优钵难陀提 <lb ed="X" n="0447a23"/><lb ed="R150" n="0921b05"/>头赖咤龙王阿耨婆达多龙王等及诸龙中有受三 <lb ed="X" n="0447a24"/><lb ed="R150" n="0921b06"/>归六斋八禁者皆不能食<note place="inline">昔诸龙苦金翅鸟白<persName>佛</persName><persName>佛</persName>赐袈裟令分而披之诸龙 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447b" n="0447b"/> <lb ed="X" n="0447b01"/><lb ed="R150" n="0921b07"/>若得挂一缕者金翅鸟则不能吞啖其苦遂息</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0447b02"/><lb ed="R150" n="0921b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">阿修罗国</cb:mulu><head>阿修罗国<note place="inline">此云非天福力等天而无天德为多嗔慢故</note></head> <lb ed="X" n="0447b03"/><lb ed="R150" n="0921b09"/><p xml:id="pX57p0447b0301">经云<name role="" type="person">须弥山</name>东去千由旬海下有<g ref="#CB16014">鞞</g>摩质多罗阿修 <lb ed="X" n="0447b04"/><lb ed="R150" n="0921b10"/>罗王国土住处海水在上风持如雲纵廣八万由旬 <lb ed="X" n="0447b05"/><lb ed="R150" n="0921b11"/>七褈宝城及宝树园苑等宫城廣万由旬中有宫殿 <lb ed="X" n="0447b06"/><lb ed="R150" n="0921b12"/>廣千由旬诸修罗宫大小各各不同山南有踊跃阿 <lb ed="X" n="0447b07"/><lb ed="R150" n="0921b13"/>修罗王宫殿山西有奢婆罗阿修罗王宫殿山北有 <lb ed="X" n="0447b08"/><lb ed="R150" n="0921b14"/>罗睺阿修罗王宫殿国土宝树人民与东国同。</p> <lb ed="X" n="0447b09"/><lb ed="R150" n="0921b15"/><p xml:id="pX57p0447b0901">正法念处经云大海地下天之怨敌名阿修罗有二 <lb ed="X" n="0447b10"/><lb ed="R150" n="0921b16"/>种一鬼道摄魔身饿鬼有神通力二畜牲摄住须弥 <lb ed="X" n="0447b11"/><lb ed="R150" n="0921b17"/>侧在海地下八万四千由旬有四地第一地二万一 <lb ed="X" n="0447b12"/><lb ed="R150" n="0921b18"/>千由旬是罗睺阿修罗王住处于欲界中化身大小 <lb ed="X" n="0447b13"/><lb ed="R150" n="0922a01"/>随意能作其所住城名曰光明纵廣八千由旬无量 <lb ed="X" n="0447b14"/><lb ed="R150" n="0922a02"/>宝林流泉浴池寿五百岁人间五百年为一日一夜 <lb ed="X" n="0447b15"/><lb ed="R150" n="0922a03"/>第二地在一地下二万一千由旬是勇健阿修罗王 <lb ed="X" n="0447b16"/><lb ed="R150" n="0922a04"/>住处纵廣一万三千由旬城名星鬘寿六千岁人间 <lb ed="X" n="0447b17"/><lb ed="R150" n="0922a05"/>六百年为一日一夜第三地在二地下二万一千由 <lb ed="X" n="0447b18"/><lb ed="R150" n="0922a06"/>旬是花鬘阿修罗王住处纵廣一万三千由旬城名 <lb ed="X" n="0447b19"/><lb ed="R150" n="0922a07"/>含毘罗纵廣八千由旬寿七千岁人间七百年为一 <lb ed="X" n="0447b20"/><lb ed="R150" n="0922a08"/>日一夜第四地在三地下二万一千由旬是毘摩质 <lb ed="X" n="0447b21"/><lb ed="R150" n="0922a09"/>多罗王住处廣博六万由旬城名含毘罗廣一万三 <lb ed="X" n="0447b22"/><lb ed="R150" n="0922a10"/>千由旬<note place="inline">楞严经复有胎卵湿化四种修罗</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0447b23"/><lb ed="R150" n="0922a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">天与修罗鬥战</cb:mulu><head>天与修罗鬥战</head> <lb ed="X" n="0447b24"/><lb ed="R150" n="0922a12"/><p xml:id="pX57p0447b2401">正法念处经云阿修罗欲与天战时先遣恶龙行恶 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0447c" n="0447c"/> <lb ed="X" n="0447c01"/><lb ed="R150" n="0922a13"/>风雨壞南洲人百穀<note place="inline">以人行善业诸天增盛故欲壞之如壞树根</note>法行善 <lb ed="X" n="0447c02"/><lb ed="R150" n="0922a14"/>龙王雲迎教诫<note place="inline">顺法善龙常护善人故来救之</note>恶龙不听遂相鬥诤 <lb ed="X" n="0447c03"/><lb ed="R150" n="0922a15"/>雷火交战时人间善力多则善龙得勝恶龙败退修 <lb ed="X" n="0447c04"/><lb ed="R150" n="0922a16"/>罗复使官军来战时人间行恶多则修罗众勝龙众 <lb ed="X" n="0447c05"/><lb ed="R150" n="0922a17"/>败走乃劳空行夜叉涌身飞空上请天兵<note place="inline">夜叉有光迅飞如流 <lb ed="X" n="0447c06"/><lb ed="R150" n="0922a18"/>世人谓之流星口中出烟世人云<g ref="#CB00416">帚</g>星</note>天兵复勝修罗败小修罗王复 <lb ed="X" n="0447c07"/><lb ed="R150" n="0922b01"/>出大军合战天龙不勝故四大天王出四部大兵而 <lb ed="X" n="0447c08"/><lb ed="R150" n="0922b02"/>击之修罗王军不勝共请大阿修罗王王忿怒涌身 <lb ed="X" n="0447c09"/><lb ed="R150" n="0922b03"/>起座大地摇动<name role="" type="person">难陀龙王</name>以尾打大海雨至忉利帝 <lb ed="X" n="0447c10"/><lb ed="R150" n="0922b04"/>释见地动雲扰知修罗侵境敕三十二天入质多罗 <lb ed="X" n="0447c11"/><lb ed="R150" n="0922b05"/>林各擐金刚甲䩜各持金刚刀剑弓箭钺叉羂索器 <lb ed="X" n="0447c12"/><lb ed="R150" n="0922b06"/>杖等以备之其大修罗王率领四国诸修罗众无数 <lb ed="X" n="0447c13"/><lb ed="R150" n="0922b07"/>千万出大海水各执器杖升空而上与四天王共战 <lb ed="X" n="0447c14"/><lb ed="R150" n="0922b08"/>四王见彼势重升须弥顶上奏帝释帝释于是乘其 <lb ed="X" n="0447c15"/><lb ed="R150" n="0922b09"/>象龙敕诸天王召集天兵从空而下然修罗王兵<anchor xml:id="nkr_note_add_0447c1501" n="0447c1501"/><anchor xml:id="beg0447c1501" n="0447c1501"/>已<anchor xml:id="end0447c1501"/> <lb ed="X" n="0447c16"/><lb ed="R150" n="0922b10"/>至山脇帝释以善言诫谕其王骂曰捉汝缚汝天王 <lb ed="X" n="0447c17"/><lb ed="R150" n="0922b11"/>敕令发兵日天子在前放大光明射修罗目其王目 <lb ed="X" n="0447c18"/><lb ed="R150" n="0922b12"/>盲不见天众乃以手障日<note place="inline">人间以为日蚀天福德力不能加损</note>令修罗 <lb ed="X" n="0447c19"/><lb ed="R150" n="0922b13"/>战于是二阵相合最极雄猛世间大战无过于此王 <lb ed="X" n="0447c20"/><lb ed="R150" n="0922b14"/>与王战官与官战军与军战龙与龙战乘大雲击大 <lb ed="X" n="0447c21"/><lb ed="R150" n="0922b15"/>鼓运大神力其鬥不一或执剑戟或执矛槊或雷电 <lb ed="X" n="0447c22"/><lb ed="R150" n="0922b16"/>霹雳或宫殿刀轮有取大石有取大树有水鬥者雨 <lb ed="X" n="0447c23"/><lb ed="R150" n="0922b17"/>火鬥者拳鬥者叫鬥者幻術鬥者或雨刀雨箭及雨 <lb ed="X" n="0447c24"/><lb ed="R150" n="0922b18"/>石山或相擒相缚相伤相杀故损耳损目及手足等 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448a" n="0448a"/> <lb ed="X" n="0448a01"/><lb ed="R150" n="0923a01"/>天人身分损<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0101" n="0448a0101"/><anchor xml:id="beg0448a0101" n="0448a0101"/>已<anchor xml:id="end0448a0101"/>复生修罗遭伤手足堕落不能复生 <lb ed="X" n="0448a02"/><lb ed="R150" n="0923a02"/>若头落心伤则死天人虽中流矢穿身而过过<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0201" n="0448a0201"/><anchor xml:id="beg0448a0201" n="0448a0201"/>已<anchor xml:id="end0448a0201"/>还 <lb ed="X" n="0448a03"/><lb ed="R150" n="0923a03"/>合<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a0301" n="0448a0301"/><anchor xml:id="beg0448a0301" n="0448a0301"/>但<anchor xml:id="end0448a0301"/>觉痛触若头落腰断亦死是时也须弥摇动大 <lb ed="X" n="0448a04"/><lb ed="R150" n="0923a04"/>海沸涌鱼龙出没惊惶鼓舞阿修罗王现神通力有 <lb ed="X" n="0448a05"/><lb ed="R150" n="0923a05"/>五百头五百手取大山三百由旬走向天众天王以 <lb ed="X" n="0448a06"/><lb ed="R150" n="0923a06"/>箭射山碎如沙末又取大山五百由旬掷向帝释伊 <lb ed="X" n="0448a07"/><lb ed="R150" n="0923a07"/>罗象王以鼻取山返掷修罗中<g ref="#CB05577">胸</g>身倾天人唱言曰 <lb ed="X" n="0448a08"/><lb ed="R150" n="0923a08"/>畜牲白象打汝象王现神通力化为千头口出火<g ref="#CB08504">焰</g> <lb ed="X" n="0448a09"/><lb ed="R150" n="0923a09"/>化身无数遍虚空界帝释奋威现身有千头千臂执 <lb ed="X" n="0448a10"/><lb ed="R150" n="0923a10"/>金刚杵流金刚<g ref="#CB08504">焰</g>化身无数各乘象王皆向修罗震 <lb ed="X" n="0448a11"/><lb ed="R150" n="0923a11"/>威驱逐修罗王见帝释神变𡍫塞虚空心生恐怖摄 <lb ed="X" n="0448a12"/><lb ed="R150" n="0923a12"/>诸军旅奔逃而下三十二天及四天王神兵亿载飞 <lb ed="X" n="0448a13"/><lb ed="R150" n="0923a13"/>刃如落华流矢如秋雨共追修罗帝释说慈心令摄 <lb ed="X" n="0448a14"/><lb ed="R150" n="0923a14"/>诸神兵复还忉利解甲䩜易天衣帝释陞殿诸天王 <lb ed="X" n="0448a15"/><lb ed="R150" n="0923a15"/>礼贺帝释说法教诫诸天勤修戒善愼勿放逸诸天 <lb ed="X" n="0448a16"/><lb ed="R150" n="0923a16"/>奉行各还本宫伊罗象王欢喜踊跃鼻出二河遍洒 <lb ed="X" n="0448a17"/><lb ed="R150" n="0923a17"/>四洲甘雨七日百穀滋茂亦还宝窟<note place="inline">天与修罗共战其勝负之低昂 <lb ed="X" n="0448a18"/><lb ed="R150" n="0923a18"/>皆与人间之善恶相关者何邪得非感应各从其类欤何则夫天善也人善则与天道冥通如火加薪而火炽 <lb ed="X" n="0448a19"/><lb ed="R150" n="0923b01"/>故天增力而勝修罗矣修罗恶也人恶则与恶道相通如未添流而波大故修罗增力而勝天矣性性溜合而 <lb ed="X" n="0448a20"/><lb ed="R150" n="0923b02"/>莫之逆也所以影响相符同时不忒譬之阳燧对日而火形铜出崩而钟声应是亦感应各从其类焉夫天之 <lb ed="X" n="0448a21"/><lb ed="R150" n="0923b03"/>勝负低昂即人之善恶消长人之善恶消长即天之勝负低昂是以天人一体凡圣同原虽尊<g ref="#CB16078">卑</g>之有异其理 <lb ed="X" n="0448a22"/><lb ed="R150" n="0923b04"/>性则一而<anchor xml:id="nkr_note_add_0448a2201" n="0448a2201"/><anchor xml:id="beg0448a2201" n="0448a2201"/>已<anchor xml:id="end0448a2201"/>然则泰山何待撮土而後为高哉曰人善者益其性矣益性者培其本也根本壮而枝葉自茂也 <lb ed="X" n="0448a23"/><lb ed="R150" n="0923b05"/>如其斤之毁之剔其根本者则枝葉不期枯而自枯矣曰若尔人善果有益于天邪曰非益天也还自益也故 <lb ed="X" n="0448a24"/><lb ed="R150" n="0923b06"/>天龙欢喜洒甘露以泽地而人民得食得寿也是果唯益于天乎故古德云善逐心生如珠生光而还照珠髓 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448b" n="0448b"/> <lb ed="X" n="0448b01"/><lb ed="R150" n="0923b07"/>其斯之谓欤曰如是天则果益于人邪曰非益人也是益自也人能增道进善而天益光明福乐倍盛也是果 <lb ed="X" n="0448b02"/><lb ed="R150" n="0923b08"/>唯益于人乎故普贤云如大树王若根得水枝葉花果悉皆繁茂以大悲水饶益众生则能成就诸<persName>佛</persName>菩萨智 <lb ed="X" n="0448b03"/><lb ed="R150" n="0923b09"/>慧花果亦犹世教善治国者先安人民民安则国固其義同也是故天人表裡相须而成者也天人之所以为 <lb ed="X" n="0448b04"/><lb ed="R150" n="0923b10"/>天人者皆戒善而为其本也苟世间不行戒善则天人损灭修罗增盛恶雨火风五穀不登则人遭涂炭之苦 <lb ed="X" n="0448b05"/><lb ed="R150" n="0923b11"/>矣故法花云<persName>佛</persName>未出世时三恶道充满诸天众减少阿修罗增盛信矣伏愿共修戒善以合天心以和召和细 <lb ed="X" n="0448b06"/><lb ed="R150" n="0923b12"/>雨淸风<name role="" type="person">醴泉</name>为饮嶙凤为乘修罗勝则凶天勝则吉相持者半吉莫若无寇不战方为大吉</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0448b07"/><lb ed="R150" n="0923b13"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">身量</cb:mulu><head>身量</head> <lb ed="X" n="0448b08"/><lb ed="R150" n="0923b14"/><p xml:id="pX57p0448b0801">阿含经云大兽之中难陀<g ref="#CB02494">跋</g>难陀二龙其形最大绕 <lb ed="X" n="0448b09"/><lb ed="R150" n="0923b15"/><name role="" type="person">须弥山</name>七迊头犹上顶尾在海中<note place="inline">目犍连尊者所降者即此二龙王</note> <lb ed="X" n="0448b10"/><lb ed="R150" n="0923b16"/>菩萨处胎经云第一大鸟不过金翅头尾相去八千 <lb ed="X" n="0448b11"/><lb ed="R150" n="0923b17"/>由旬高下亦尔若其飞时从一须弥至一须弥终不 <lb ed="X" n="0448b12"/><lb ed="R150" n="0923b18"/>中止<note place="inline">莊子鹏之背不知幾千里飞时击水三千里翼若垂天之雲此金翅鸟之小者耳俗书名鹏</note>。</p> <lb ed="X" n="0448b13"/><lb ed="R150" n="0924a01"/><p xml:id="pX57p0448b1301">花严经云<name role="" type="person">三十三天</name>共阿修罗鬥战时诸天得勝修 <lb ed="X" n="0448b14"/><lb ed="R150" n="0924a02"/>罗退衄阿修罗王其身长大七百由旬四兵围绕无 <lb ed="X" n="0448b15"/><lb ed="R150" n="0924a03"/>数千万以幻術力将诸军众同时走入藕丝孔中又 <lb ed="X" n="0448b16"/><lb ed="R150" n="0924a04"/>偈云如阿修罗变化身蹈金刚际海中立海水至深 <lb ed="X" n="0448b17"/><lb ed="R150" n="0924a05"/>仅其半首共须弥正齐等<note place="inline">化身长十六万八千由旬故海深止齐腰耳</note>。</p> <lb ed="X" n="0448b18"/><lb ed="R150" n="0924a06"/><p xml:id="pX57p0448b1801">四分律云摩竭大鱼身长或三百由旬四百由旬极 <lb ed="X" n="0448b19"/><lb ed="R150" n="0924a07"/>大者长七百由旬故经云眼如日月鼻如大山口如 <lb ed="X" n="0448b20"/><lb ed="R150" n="0924a08"/>赤谷<note place="inline">俗书说水兽大者不过巨灵之龟其形最大首戴蓬莱山海中遊戏此龟未及小小之摩竭</note>。</p> <lb ed="X" n="0448b21"/><lb ed="R150" n="0924a09"/><p xml:id="pX57p0448b2101">律中舍利弗漉水而饮漉多遍犹有细虫遂七日不 <lb ed="X" n="0448b22"/><lb ed="R150" n="0924a10"/>饮身形枯憔<persName>佛</persName>问其故对曰<persName>佛</persName>令漉水而饮我以天 <lb ed="X" n="0448b23"/><lb ed="R150" n="0924a11"/>眼观虫犹尙过器中粟水沙以护生命不敢饮水故 <lb ed="X" n="0448b24"/><lb ed="R150" n="0924a12"/>尔<persName>佛</persName>言若以天眼观一切人民无有活者自今<anchor xml:id="nkr_note_add_0448b2401" n="0448b2401"/><anchor xml:id="beg0448b2401" n="0448b2401"/>已<anchor xml:id="end0448b2401"/>後 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0448c" n="0448c"/> <lb ed="X" n="0448c01"/><lb ed="R150" n="0924a13"/>但听肉眼看水淸净得饮<note place="inline">众生受报极小者形如微尘凡眼不见故知业力幽 <lb ed="X" n="0448c02"/><lb ed="R150" n="0924a14"/>臭不可思议非凡情能测唯<persName>佛</persName>大圣乃能尽知尽见故号<persName>如来</persName>为<persName>正遍知</persName></note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0448c03"/><lb ed="R150" n="0924a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">业因</cb:mulu><head>业因</head> <lb ed="X" n="0448c04"/><lb ed="R150" n="0924a16"/><p xml:id="pX57p0448c0401">阿含经云皆先大佈施由心高凌虚苦恼众生心多 <lb ed="X" n="0448c05"/><lb ed="R150" n="0924a17"/>嗔慢生金翅鸟中以嗔慢故生畜牲中以佈施福德 <lb ed="X" n="0448c06"/><lb ed="R150" n="0924a18"/>故为鸟中王宫殿莊严〇又先多嗔恚心曲不端大 <lb ed="X" n="0448c07"/><lb ed="R150" n="0924b01"/>行佈施及喜调戏犯戒鬥争诽谤经戒故堕龙中由 <lb ed="X" n="0448c08"/><lb ed="R150" n="0924b02"/>施福故以七宝为宫殿〇正法念经于人中时愚痴 <lb ed="X" n="0448c09"/><lb ed="R150" n="0924b03"/>嗔恚心焚烧僧房聚落城邑如是恶人命终堕地狱 <lb ed="X" n="0448c10"/><lb ed="R150" n="0924b04"/>受无量苦从地狱出生于龙中受蓄牲身热沙所烧 <lb ed="X" n="0448c11"/><lb ed="R150" n="0924b05"/>〇于前身时施会供养外道行不净施杂漏不坚以 <lb ed="X" n="0448c12"/><lb ed="R150" n="0924b06"/>食施破戒杂行之人心无正思如是施<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1201" n="0448c1201"/><anchor xml:id="beg0448c1201" n="0448c1201"/>已<anchor xml:id="end0448c1201"/>命终生阿 <lb ed="X" n="0448c13"/><lb ed="R150" n="0924b07"/>修罗中有下中上等〇业报经云由身口意三行微 <lb ed="X" n="0448c14"/><lb ed="R150" n="0924b08"/>恶业憍慢邪慢等得阿修罗报〇又由嗔慢疑三因 <lb ed="X" n="0448c15"/><lb ed="R150" n="0924b09"/>得修罗报亦作诸福业<anchor xml:id="nkr_note_add_0448c1501" n="0448c1501"/><anchor xml:id="beg0448c1501" n="0448c1501"/>谄<anchor xml:id="end0448c1501"/>曲好勝故报修罗<note place="inline">经言心高凌虚 <lb ed="X" n="0448c16"/><lb ed="R150" n="0924b10"/>为鸟心曲不端为龙及人道中杀生得短命偷盗得贫穷轻慢得下姓恭敬得上族所谓形端则影直声和则 <lb ed="X" n="0448c17"/><lb ed="R150" n="0924b11"/>响顺未见貌醜鉴镜有悦目之花体短照水发超群之观者也</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0448c18"/><lb ed="R150" n="0924b12"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">地狱总名</cb:mulu><head>地狱总名</head> <lb ed="X" n="0448c19"/><lb ed="R150" n="0924b13"/><p xml:id="pX57p0448c1901">地狱者梵语名泥犁邪此云非道欲界最下劣故<note place="inline">毘昙</note> <lb ed="X" n="0448c20"/><lb ed="R150" n="0924b14"/>又名那落迦此云恶人乃造罪恶人所住之处<note place="inline">婆沙论</note> <lb ed="X" n="0448c21"/><lb ed="R150" n="0924b15"/>婆沙论云赡部洲下有大地狱洲上亦有边地狱及 <lb ed="X" n="0448c22"/><lb ed="R150" n="0924b16"/>独地狱或在谷中山上或在旷野空中<note place="inline">海边庙中</note>馀三洲 <lb ed="X" n="0448c23"/><lb ed="R150" n="0924b17"/>唯有边独地狱无大地狱有说北洲无狱〇地狱有 <lb ed="X" n="0448c24"/><lb ed="R150" n="0924b18"/>情其形如人口出种种受苦痛声乃至无有一言可 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449a" n="0449a"/> <lb ed="X" n="0449a01"/><lb ed="R150" n="0925a01"/>了〇地狱铜铁所成亦有铁城剑树沸河铁网等诸 <lb ed="X" n="0449a02"/><lb ed="R150" n="0925a02"/>莊严斯恶道有多种总为三一热二寒三边。</p> <lb ed="X" n="0449a03"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449b" n="0449b"/> <lb ed="X" n="0449b01"/><lb ed="R150" n="0926a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">一八热地狱图</cb:mulu><head>一八热地狱图</head> <lb ed="X" n="0449b02"/><lb ed="R150" n="0926a02"/><p xml:id="pX57p0449b0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0449_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0449b03"/> <lb ed="X" n="0449b04"/> <lb ed="X" n="0449b05"/> <lb ed="X" n="0449b06"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0449c" n="0449c"/> <lb ed="X" n="0449c01"/><lb ed="R150" n="0927a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">热地狱者</cb:mulu><head>热地狱者</head><p xml:id="pX57p0449c0105" cb:place="inline">依婆沙论南洲下至无间共四万由旬上 <lb ed="X" n="0449c02"/><lb ed="R150" n="0927a02"/>尖下阔犹如穀聚〇萨婆多论南洲下土泥五百由 <lb ed="X" n="0449c03"/><lb ed="R150" n="0927a03"/>旬白墡五百由旬等活至极热七狱共高一万九千 <lb ed="X" n="0449c04"/><lb ed="R150" n="0927a04"/>由旬各廣万由旬无间高廣各二万由旬〇法苑偈 <lb ed="X" n="0449c05"/><lb ed="R150" n="0927a05"/>云初七各阔五百旬後一三十二万里纵廣正等铜 <lb ed="X" n="0449c06"/><lb ed="R150" n="0927a06"/>铁成有情上品恶所生〇因本经云四大洲诸山王 <lb ed="X" n="0449c07"/><lb ed="R150" n="0927a07"/>外别有一山名铁围高六百八十万由旬纵廣亦尔 <lb ed="X" n="0449c08"/><lb ed="R150" n="0927a08"/>金刚所成此山外复有一重大<name role="" type="person">铁围山</name>高廣正等两 <lb ed="X" n="0449c09"/><lb ed="R150" n="0927a09"/>山之间极大黑暗无有光明日月有八大地狱谓活 <lb ed="X" n="0449c10"/><lb ed="R150" n="0927a10"/>大地狱等 〇无间<note place="inline">去声下同</note>。</p> <lb ed="X" n="0449c11"/><lb ed="R150" n="0927a11"/><p xml:id="pX57p0449c1101">寿量者按阿毘昙论云等活寿五百岁黑绳千岁次 <lb ed="X" n="0449c12"/><lb ed="R150" n="0927a12"/>第倍增至炎热一万六千岁极热半劫无间一劫。</p> <lb ed="X" n="0449c13"/><lb ed="R150" n="0927a13"/><p xml:id="pX57p0449c1301">俱舍论云等活一昼夜当四王天五百岁次第至炎 <lb ed="X" n="0449c14"/><lb ed="R150" n="0927a14"/>热一昼夜当<name role="" type="person">他化天</name>一万六千岁〇挍量寿命经云。</p> <lb ed="X" n="0449c15"/><lb ed="R150" n="0927a15"/><p xml:id="pX57p0449c1501">等活一昼夜比人间一万六千二百俱胝年<note place="inline">俱胝此云亿数</note>。</p> <lb ed="X" n="0449c16"/><lb ed="R150" n="0927a16"/><p xml:id="pX57p0449c1601">黑绳一昼夜比人间三万二千四百俱胝年<note place="inline">加一倍为二</note>。</p> <lb ed="X" n="0449c17"/><lb ed="R150" n="0927a17"/><p xml:id="pX57p0449c1701">众合一昼夜比人间六万四千八百俱胝年<note place="inline">加二倍为四</note>。</p> <lb ed="X" n="0449c18"/><lb ed="R150" n="0927a18"/><p xml:id="pX57p0449c1801">叫唤一昼夜比人间十二万九千六百俱胝年<note place="inline">加四为八</note>。</p> <lb ed="X" n="0449c19"/><lb ed="R150" n="0927b01"/><p xml:id="pX57p0449c1901">大叫唤一昼夜比人间二十五万九千二百俱胝年。</p> <lb ed="X" n="0449c20"/><lb ed="R150" n="0927b02"/><p xml:id="pX57p0449c2001">焰热一昼夜比人间五十一万八千四百俱胝年。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0449c21"/> <lb ed="X" n="0449c22"/> <lb ed="X" n="0449c23"/> <lb ed="X" n="0449c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450a" n="0450a"/> <lb ed="X" n="0450a01"/><lb ed="R150" n="0927b05"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">十六遊增小地狱图</cb:mulu><head>十六遊增小地狱图</head> <lb ed="X" n="0450a02"/><lb ed="R150" n="0927b06"/><p xml:id="pX57p0450a0201"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0450_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0450a03"/> <lb ed="X" n="0450a04"/> <lb ed="X" n="0450a05"/> <lb ed="X" n="0450a06"/> <lb ed="X" n="0450a07"/> <lb ed="X" n="0450a08"/> <lb ed="X" n="0450a09"/> <lb ed="X" n="0450a10"/> <lb ed="X" n="0450a11"/> <lb ed="X" n="0450a12"/> <lb ed="X" n="0450a13"/> <lb ed="X" n="0450a14"/> <lb ed="X" n="0450a15"/><lb ed="R150" n="0928a01"/><p xml:id="pX57p0450a1501">地藏经云<name role="" type="person">阎浮提</name>东方有山号曰铁围其山黑邃无 <lb ed="X" n="0450a16"/><lb ed="R150" n="0928a02"/>日月光有大地狱号极无间又有地狱名大阿鼻复 <lb ed="X" n="0450a17"/><lb ed="R150" n="0928a03"/>有四角飞刀火箭夹山等<note place="inline">二十四名</note>又有叫唤狱等<note place="inline">二十二名</note> <lb ed="X" n="0450a18"/><lb ed="R150" n="0928a04"/>是等地狱其数无限一二三四乃至百千诸有地狱 <lb ed="X" n="0450a19"/><lb ed="R150" n="0928a05"/>在大<name role="" type="person">铁围山</name>之内其大地狱有一十八所次有五百 <lb ed="X" n="0450a20"/><lb ed="R150" n="0928a06"/>名号各别〇无间狱者其城周迊八万馀里纯铁成 <lb ed="X" n="0450a21"/><lb ed="R150" n="0928a07"/>高一万里城上火聚少有空缺城中诸狱相连名号 <lb ed="X" n="0450a22"/><lb ed="R150" n="0928a08"/>各别中有一狱名曰无间周万八千里狱墙高一千 <lb ed="X" n="0450a23"/><lb ed="R150" n="0928a09"/>里悉是铁为上火彻下下火彻上铁蛇铁狗吐火驰 <lb ed="X" n="0450a24"/><lb ed="R150" n="0928a10"/>逐狱墙之上狱中有床遍满万里一人受罪自见其 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450b" n="0450b"/> <lb ed="X" n="0450b01"/><lb ed="R150" n="0928a11"/>身遍卧满床千万人受罪各各自见身满床上众业 <lb ed="X" n="0450b02"/><lb ed="R150" n="0928a12"/>所感获如是报〇成实论云五无间者一趣果无间 <lb ed="X" n="0450b03"/><lb ed="R150" n="0928a13"/>捨身即生彼故二苦无间中无乐故三时无间定一 <lb ed="X" n="0450b04"/><lb ed="R150" n="0928a14"/>劫故四命无间中不绝故五形无间此狱纵廣八万 <lb ed="X" n="0450b05"/><lb ed="R150" n="0928a15"/>由旬一人亦满多人亦满故<note place="inline">多论二万由旬</note>。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0450b06"/><lb ed="R150" n="0928a16"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="4">苦报相</cb:mulu><head>苦报相</head> <lb ed="X" n="0450b07"/><lb ed="R150" n="0928a17"/><p xml:id="pX57p0450b0701">萨婆多部有八大地狱一等活<note place="inline">阿含名想</note>亦名更活谓罪 <lb ed="X" n="0450b08"/><lb ed="R150" n="0928a18"/>人手生铁爪递相嗔忿相攫肉堕又手执刀剑递相 <lb ed="X" n="0450b09"/><lb ed="R150" n="0928b01"/>斩割身碎在地死<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b0901" n="0450b0901"/><anchor xml:id="beg0450b0901" n="0450b0901"/>已<anchor xml:id="end0450b0901"/>冷风吹活或狱卒唱生罪人自 <lb ed="X" n="0450b10"/><lb ed="R150" n="0928b02"/>想我今<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1001" n="0450b1001"/><anchor xml:id="beg0450b1001" n="0450b1001"/>已<anchor xml:id="end0450b1001"/>活故名想亦名活久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1002" n="0450b1002"/><anchor xml:id="beg0450b1002" n="0450b1002"/>已<anchor xml:id="end0450b1002"/>出想地狱慞 <lb ed="X" n="0450b11"/><lb ed="R150" n="0928b03"/>惶驰走至黑沙狱黑沙苦毕次至沸屎狱次第乃至 <lb ed="X" n="0450b12"/><lb ed="R150" n="0928b04"/>第十六寒冰狱然後命终由身口意造不善业堕斯 <lb ed="X" n="0450b13"/><lb ed="R150" n="0928b05"/>地狱〇二黑绳狱谓以热铁绳絣直罪人铁斧斫碎 <lb ed="X" n="0450b14"/><lb ed="R150" n="0928b06"/>又絣锯之或风吹铁绳历络其身皮骨焦烂苦毒万 <lb ed="X" n="0450b15"/><lb ed="R150" n="0928b07"/>端久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1501" n="0450b1501"/><anchor xml:id="beg0450b1501" n="0450b1501"/>已<anchor xml:id="end0450b1501"/>出黑绳狱至黑沙乃至寒冰然後命终 <lb ed="X" n="0450b16"/><lb ed="R150" n="0928b08"/>由恶意向父母<persName>佛</persName>及声闻堕此狱中〇三众合狱<note place="inline">经名 <lb ed="X" n="0450b17"/><lb ed="R150" n="0928b09"/>埠压</note>或两山合压骨肉糜碎或铁象踏身或铁杵捣之 <lb ed="X" n="0450b18"/><lb ed="R150" n="0928b10"/>大石压之脓血流地众苦幷至久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b1801" n="0450b1801"/><anchor xml:id="beg0450b1801" n="0450b1801"/>已<anchor xml:id="end0450b1801"/>出众合狱 <lb ed="X" n="0450b19"/><lb ed="R150" n="0928b11"/>次至黑沙等狱<note place="inline">同前</note>由造三恶业行堕此狱中〇四叫 <lb ed="X" n="0450b20"/><lb ed="R150" n="0928b12"/>唤狱狱卒捉罪人掷铁镬中或掷大<g ref="#CB00828">鏊</g>上啼啕叫唤 <lb ed="X" n="0450b21"/><lb ed="R150" n="0928b13"/>久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2101" n="0450b2101"/><anchor xml:id="beg0450b2101" n="0450b2101"/>已<anchor xml:id="end0450b2101"/>出叫唤狱至十六小狱中<note place="inline">同前</note>由嗔恚怀毒 <lb ed="X" n="0450b22"/><lb ed="R150" n="0928b14"/>造恶堕此狱中〇五大叫唤狱取罪人著铁釜镬中 <lb ed="X" n="0450b23"/><lb ed="R150" n="0928b15"/>及<g ref="#CB00828">鏊</g>上反复煎熬遂大叫唤久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450b2301" n="0450b2301"/><anchor xml:id="beg0450b2301" n="0450b2301"/>已<anchor xml:id="end0450b2301"/>乃出<note place="inline">同前</note>由邪 <lb ed="X" n="0450b24"/><lb ed="R150" n="0928b16"/>见造异陋行堕此狱中〇六炎热狱<note place="inline">阿含烧炙</note>将罪人置 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0450c" n="0450c"/> <lb ed="X" n="0450c01"/><lb ed="R150" n="0928b17"/>铁城中或铁楼上铁陶中内外赤然烧炙焦烂罪毕 <lb ed="X" n="0450c02"/><lb ed="R150" n="0928b18"/>得出<note place="inline">同前</note>为烧炙众生故堕此狱中〇七极热狱<note place="inline">阿含大烧 <lb ed="X" n="0450c03"/><lb ed="R150" n="0929a01"/>炙</note>将罪人置大火坑或铁叉贯之火中烧炙罪毕得 <lb ed="X" n="0450c04"/><lb ed="R150" n="0929a02"/>出<note place="inline">同前</note>由捨善果业造众恶堕此狱中〇八无间狱狱 <lb ed="X" n="0450c05"/><lb ed="R150" n="0929a03"/>卒剥罪人皮缠身上著火车上轮碾往返铁城大火 <lb ed="X" n="0450c06"/><lb ed="R150" n="0929a04"/>交射万毒幷至凡所遇者皆恶色恶声恶臭恶触无 <lb ed="X" n="0450c07"/><lb ed="R150" n="0929a05"/>弹指歇故名无间久受苦<anchor xml:id="nkr_note_add_0450c0701" n="0450c0701"/><anchor xml:id="beg0450c0701" n="0450c0701"/>已<anchor xml:id="end0450c0701"/>次至黑沙十六小狱<note place="inline">同前</note> <lb ed="X" n="0450c08"/><lb ed="R150" n="0929a06"/>由造极重罪<note place="inline">十恶五逆也</note>堕此狱中〇正法念经云阿鼻 <lb ed="X" n="0450c09"/><lb ed="R150" n="0929a07"/>苦千倍遇前七大地狱<note place="inline">阿鼻此云无间</note>〇观<persName>佛</persName>三昧经云阿 <lb ed="X" n="0450c10"/><lb ed="R150" n="0929a08"/>鼻地狱纵廣八千由旬七褈铁城七褈铁网有十八 <lb ed="X" n="0450c11"/><lb ed="R150" n="0929a09"/>鬲子<note place="inline">朗的切鼎属</note>周迊七褈皆是刀林四大铜狗十八狱 <lb ed="X" n="0450c12"/><lb ed="R150" n="0929a10"/>卒八头六十四角六十四眼有七铁幢火涌如沸若 <lb ed="X" n="0450c13"/><lb ed="R150" n="0929a11"/>有罪逆命终之时铜狗化十八车状如宝盖一切火 <lb ed="X" n="0450c14"/><lb ed="R150" n="0929a12"/><g ref="#CB08504">焰</g>化为玉女罪人遥见心喜欲往风刀解体寒急作 <lb ed="X" n="0450c15"/><lb ed="R150" n="0929a13"/>声寧得好火安在车上即便火燃罪人命终来坐火 <lb ed="X" n="0450c16"/><lb ed="R150" n="0929a14"/>车屈伸臂顷直入阿鼻从上鬲下如旋火轮至于下 <lb ed="X" n="0450c17"/><lb ed="R150" n="0929a15"/>鬲化阎罗王大声告敕痴人狱种汝在世时不孝父 <lb ed="X" n="0450c18"/><lb ed="R150" n="0929a16"/>母邪见无道汝今生处名阿鼻狱如是大苦一日一 <lb ed="X" n="0450c19"/><lb ed="R150" n="0929a17"/>夜如人间六十小劫如是寿命尽一大劫具五逆者 <lb ed="X" n="0450c20"/><lb ed="R150" n="0929a18"/>受罪五劫复有众生犯四重禁虚食信施诽谤邪见 <lb ed="X" n="0450c21"/><lb ed="R150" n="0929b01"/>不识因果断学般若毁十方<persName>佛</persName>偷僧祇物婬逸无道 <lb ed="X" n="0450c22"/><lb ed="R150" n="0929b02"/>此人罪报经八万四千大劫复入东方十八鬲子如 <lb ed="X" n="0450c23"/><lb ed="R150" n="0929b03"/>前受苦南西北方亦复如是阿鼻即无救也。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0450c24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451a" n="0451a"/> <lb ed="X" n="0451a01"/> <lb ed="X" n="0451a02"/> <lb ed="X" n="0451a03"/> <lb ed="X" n="0451a04"/><lb ed="R150" n="0930a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">二八寒地狱图</cb:mulu><head>二八寒地狱图</head> <lb ed="X" n="0451a05"/><lb ed="R150" n="0930a02"/><p xml:id="pX57p0451a0501"><figure><graphic url="../figures/X/X57p0451_01.gif"/></figure></p> <lb ed="X" n="0451a06"/> <lb ed="X" n="0451a07"/> <lb ed="X" n="0451a08"/> <lb ed="X" n="0451a09"/> <lb ed="X" n="0451a10"/> <lb ed="X" n="0451a11"/> <lb ed="X" n="0451a12"/> <lb ed="X" n="0451a13"/> <lb ed="X" n="0451a14"/> <lb ed="X" n="0451a15"/> <lb ed="X" n="0451a16"/> <lb ed="X" n="0451a17"/> <lb ed="X" n="0451a18"/> <lb ed="X" n="0451a19"/> <lb ed="X" n="0451a20"/> <lb ed="X" n="0451a21"/> <lb ed="X" n="0451a22"/> <lb ed="X" n="0451a23"/> <lb ed="X" n="0451a24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451b" n="0451b"/> <lb ed="X" n="0451b01"/> <lb ed="X" n="0451b02"/> <lb ed="X" n="0451b03"/> <lb ed="X" n="0451b04"/> <lb ed="X" n="0451b05"/><lb ed="R150" n="0930b02"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0451b0501">一頞浮陀地狱<note place="inline">寒苦所切肉生细疱</note></item> <lb ed="X" n="0451b06"/><lb ed="R150" n="0930b03"/><item xml:id="itemX57p0451b0601">二尼赖浮陀狱<note place="inline">寒风所吹通身成疱</note></item> <lb ed="X" n="0451b07"/><lb ed="R150" n="0930b04"/><item xml:id="itemX57p0451b0701">三阿咤咤地狱<note place="inline">唇动不得唇作此声</note></item> <lb ed="X" n="0451b08"/><lb ed="R150" n="0930b05"/><item xml:id="itemX57p0451b0801">四阿波波地狱<note place="inline">舌动不得唇作此声</note></item> <lb ed="X" n="0451b09"/><lb ed="R150" n="0930b06"/><item xml:id="itemX57p0451b0901">五呕喉喉地狱<note place="inline">喉内振气作此声故</note></item> <lb ed="X" n="0451b10"/><lb ed="R150" n="0930b07"/><item xml:id="itemX57p0451b1001">六<g ref="#CB15106">鬱</g>波罗地狱<note place="inline">肉色细拆如靑莲花</note></item> <lb ed="X" n="0451b11"/><lb ed="R150" n="0930b08"/><item xml:id="itemX57p0451b1101">七波头摩地狱<note place="inline">肉色大拆似赤莲花</note></item> <lb ed="X" n="0451b12"/><lb ed="R150" n="0930b09"/><item xml:id="itemX57p0451b1201">八芬陀利地狱<note place="inline">罪人骨折似白莲花</note></item></list> <lb ed="X" n="0451b13"/><lb ed="R150" n="0930b10"/><p xml:id="pX57p0451b1301"><note place="inline">一二从身相受名三四五从声相受名六七八从疮相受名此八狱在<name role="" type="person">铁围山</name>底仰向居止受寒冻 <lb ed="X" n="0451b14"/><lb ed="R150" n="0930b11"/>之苦</note>。</p> <lb ed="X" n="0451b15"/> <lb ed="X" n="0451b16"/> <lb ed="X" n="0451b17"/> <lb ed="X" n="0451b18"/> <lb ed="X" n="0451b19"/> <lb ed="X" n="0451b20"/> <lb ed="X" n="0451b21"/> <lb ed="X" n="0451b22"/> <lb ed="X" n="0451b23"/> <lb ed="X" n="0451b24"/> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0451c" n="0451c"/> <lb ed="X" n="0451c01"/><lb ed="R150" n="0931a01"/><p xml:id="pX57p0451c0101">毘昙论云<persName>佛</persName>说各各世界外边有黑暗大地狱日月 <lb ed="X" n="0451c02"/><lb ed="R150" n="0931a02"/>光明所不能照两界铁轮山外是寒地狱有十一名 <lb ed="X" n="0451c03"/><lb ed="R150" n="0931a03"/>遏浮陀至十名波头摩因冷风吹触其身坼破<g ref="#CB15090">爆</g>声 <lb ed="X" n="0451c04"/><lb ed="R150" n="0931a04"/>咤咤耳闻相知其最狭处八万由旬在下无底向上 <lb ed="X" n="0451c05"/><lb ed="R150" n="0931a05"/>无覆其最廣处十六万由旬〇三法度经云頞浮陀 <lb ed="X" n="0451c06"/><lb ed="R150" n="0931a06"/>寿如憍萨罗斛量胡麻二十斛有一丈夫满百年取 <lb ed="X" n="0451c07"/><lb ed="R150" n="0931a07"/>一粒如是取尽复以二十頞浮陀寿为一尼赖浮陀 <lb ed="X" n="0451c08"/><lb ed="R150" n="0931a08"/>寿次第準此〇<g ref="#CB00982">莊</g>椿录云复有十地狱第一遏浮陀 <lb ed="X" n="0451c09"/><lb ed="R150" n="0931a09"/><note place="inline">此云肉段罪人遭冻身肉段坼</note>寿一婆诃麻<note place="inline">智论二十斛油麻嘴量名一婆诃人间过百年 <lb ed="X" n="0451c10"/><lb ed="R150" n="0931a10"/>除一粒候廿斛麻尽方出此地狱</note>二泥罗浮陀<note place="inline">此云疱冻的肉绽成疱</note>寿的二婆 <lb ed="X" n="0451c11"/><lb ed="R150" n="0931a11"/>诃麻三阿呼呼<note place="inline">忍寒之声</note>寿四婆诃麻四呼呼婆<note place="inline">忍寒长声</note>寿 <lb ed="X" n="0451c12"/><lb ed="R150" n="0931a12"/>八婆诃麻五阿咤咤<note place="inline">舌动之声</note>寿十六婆诃麻六搔乾提 <lb ed="X" n="0451c13"/><lb ed="R150" n="0931a13"/>迦<note place="inline">火焰如此花色</note>寿三十二婆诃麻七优钵罗<note place="inline">火焰如靑莲花色</note>寿 <lb ed="X" n="0451c14"/><lb ed="R150" n="0931a14"/>六十四婆诃麻八拘尼陀<note place="inline">焰如此花</note>寿百二十四婆诃麻 <lb ed="X" n="0451c15"/><lb ed="R150" n="0931a15"/>九奔茶里迦<note place="inline">焰如此花</note>寿二百五十六婆诃麻第十波头 <lb ed="X" n="0451c16"/><lb ed="R150" n="0931a16"/>摩<note place="inline">火焰如之</note>寿五百一十二婆诃麻<note place="inline">一万二百四十斛麻</note><anchor xml:id="nkr_note_add_0451c1601" n="0451c1601"/><anchor xml:id="beg0451c1601" n="0451c1601"/>已<anchor xml:id="end0451c1601"/>上十狱 <lb ed="X" n="0451c17"/><lb ed="R150" n="0931a17"/>各各铜铁所成一一纵廣一百由旬前五寒冰後五 <lb ed="X" n="0451c18"/><lb ed="R150" n="0931a18"/>热焰前前寿限转短于後後後苦恼倍勝于前各有 <lb ed="X" n="0451c19"/><lb ed="R150" n="0931b01"/>十亿小狱而为眷属。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0451c20"/><lb ed="R150" n="0931b02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="3">三边小地狱</cb:mulu><head>三边小地狱</head> <lb ed="X" n="0451c21"/><lb ed="R150" n="0931b03"/><p xml:id="pX57p0451c2101">三法度经云一山间二水间三旷野受别业报。</p> <lb ed="X" n="0451c22"/><lb ed="R150" n="0931b04"/><p xml:id="pX57p0451c2201"><g ref="#CB00982">莊</g>椿录孤独地狱在<name role="" type="person">阎浮提</name>诸处或旷野山间海畔 <lb ed="X" n="0451c23"/><lb ed="R150" n="0931b05"/>庙中有八万四千座苦报转轻<note place="inline">此等小狱应寒热杂受苦有多少寿有延 <lb ed="X" n="0451c24"/><lb ed="R150" n="0931b06"/>促海边如僧护所见诸狱山间如泰山酆都又如亿耳所见等</note>。</p></cb:div></cb:div> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452a" n="0452a"/> <lb ed="X" n="0452a01"/><lb ed="R150" n="0931b07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">出地狱</cb:mulu><head>出地狱</head> <lb ed="X" n="0452a02"/><lb ed="R150" n="0931b08"/><p xml:id="pX57p0452a0201">观<persName>佛</persName>三昧经云阿鼻死<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0201" n="0452a0201"/><anchor xml:id="beg0452a0201" n="0452a0201"/>已<anchor xml:id="end0452a0201"/>生寒冰中寒冰死<anchor xml:id="nkr_note_add_0452a0202" n="0452a0202"/><anchor xml:id="beg0452a0202" n="0452a0202"/>已<anchor xml:id="end0452a0202"/>生黑 <lb ed="X" n="0452a03"/><lb ed="R150" n="0931b09"/>暗处八千万岁目无所见受大虫身婉转腹行狐狼 <lb ed="X" n="0452a04"/><lb ed="R150" n="0931b10"/>牵食後生畜牲中五千万身受<anchor xml:id="nkr_note_orig_0452001" n="0452001"/>乌兽形後生人中聋 <lb ed="X" n="0452a05"/><lb ed="R150" n="0931b11"/>盲瘖哑疥癞痈疽贫穷下贱经五百身复生饿鬼道 <lb ed="X" n="0452a06"/><lb ed="R150" n="0931b12"/>中遇善知识及菩萨诃责改悔称南无<persName>佛</persName>称<persName>佛</persName>恩力 <lb ed="X" n="0452a07"/><lb ed="R150" n="0931b13"/>寻即命终生四天处悔过自责发菩提心。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0452a08"/><lb ed="R150" n="0931b14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">业因</cb:mulu><head>业因</head> <lb ed="X" n="0452a09"/><lb ed="R150" n="0931b15"/><p xml:id="pX57p0452a0901">业报差别经云身口意三行重恶业起断常诸邪见 <lb ed="X" n="0452a10"/><lb ed="R150" n="0931b16"/>等业得地狱报〇经中多以五逆十恶谤法等业堕 <lb ed="X" n="0452a11"/><lb ed="R150" n="0931b17"/>地狱中〇<g ref="#CB00982">莊</g>椿录云第一根本极重之罪杀父母杀 <lb ed="X" n="0452a12"/><lb ed="R150" n="0931b18"/>阿罗汉破和合众逼奸净尼出<persName>佛</persName>身血无有忏悔五 <lb ed="X" n="0452a13"/><lb ed="R150" n="0932a01"/>逆之罪及上上品十恶业感八大地狱上中品十恶 <lb ed="X" n="0452a14"/><lb ed="R150" n="0932a02"/>生寒冰等地狱上下品十恶生孤独小地狱中<note place="inline">以上十恶 <lb ed="X" n="0452a15"/><lb ed="R150" n="0932a03"/>皆是总因更有别因如毁谤贤圣妄言恶口死入地狱烊铜灌口拔舌犁耕烹煮众生受镬汤报剥夺人衣受 <lb ed="X" n="0452a16"/><lb ed="R150" n="0932a04"/>寒冰报此等别因遍诸经论兹不具录</note>。</p> <lb ed="X" n="0452a17"/><lb ed="R150" n="0932a05"/><p xml:id="pX57p0452a1701">那先比丘问<persName>佛</persName>经云如世间火热不如泥犁中火热 <lb ed="X" n="0452a18"/><lb ed="R150" n="0932a06"/>如持小石著世间火中至暮不消取大石著泥犁中 <lb ed="X" n="0452a19"/><lb ed="R150" n="0932a07"/>即消恶业人在中多岁不死亦如蛟龙食石即消如 <lb ed="X" n="0452a20"/><lb ed="R150" n="0932a08"/>人怀胎其子不消善恶业力致消不消人作善恶如 <lb ed="X" n="0452a21"/><lb ed="R150" n="0932a09"/>影随身人死但亡其身不亡其行如燃火夜书火灭 <lb ed="X" n="0452a22"/><lb ed="R150" n="0932a10"/>字存火至後成今世所作後世成之。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0452a23"/><lb ed="R150" n="0932a11"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">阎王住处</cb:mulu><head>阎王住处</head> <lb ed="X" n="0452a24"/><lb ed="R150" n="0932a12"/><p xml:id="pX57p0452a2401">起世经云阎浮洲南二<name role="" type="person">铁围山</name>外有阎魔罗王宫殿 <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452b" n="0452b"/> <lb ed="X" n="0452b01"/><lb ed="R150" n="0932a13"/>纵廣六千由旬七褈墙壁七褈栏楯七褈金网七褈 <lb ed="X" n="0452b02"/><lb ed="R150" n="0932a14"/>行树园苑花池种种美果众鸟和鸣王以恶业故昼 <lb ed="X" n="0452b03"/><lb ed="R150" n="0932a15"/>夜六时自然有赤融铜汁在前宫殿即变成铁五欲 <lb ed="X" n="0452b04"/><lb ed="R150" n="0932a16"/>功德皆没王见此<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0401" n="0452b0401"/><anchor xml:id="beg0452b0401" n="0452b0401"/>已<anchor xml:id="end0452b0401"/>怖畏不安即时入内时有狱卒 <lb ed="X" n="0452b05"/><lb ed="R150" n="0932a17"/>取王扑铁地上以融铜汁泻置口中从下而出王作 <lb ed="X" n="0452b06"/><lb ed="R150" n="0932a18"/>是念往昔作恶今受此苦愿我捨身人间受生<persName>如来</persName> <lb ed="X" n="0452b07"/><lb ed="R150" n="0932b01"/>法中正信出家发是善念<anchor xml:id="nkr_note_add_0452b0701" n="0452b0701"/><anchor xml:id="beg0452b0701" n="0452b0701"/>已<anchor xml:id="end0452b0701"/>宫殿还成七宝五欲具 <lb ed="X" n="0452b08"/><lb ed="R150" n="0932b02"/>足彼诸大臣亦复如是〇经云阎罗王昔为毘沙国 <lb ed="X" n="0452b09"/><lb ed="R150" n="0932b03"/>王与维陀始王战兵力不敌因立誓愿为地狱主臣 <lb ed="X" n="0452b10"/><lb ed="R150" n="0932b04"/>佐十八人领百万众同立誓曰後当奉助治此罪人 <lb ed="X" n="0452b11"/><lb ed="R150" n="0932b05"/>毘沙王者今阎罗王是十八臣者今诸小王是百万 <lb ed="X" n="0452b12"/><lb ed="R150" n="0932b06"/>众者诸阿傍是〇正法念经琰摩罗此言双王兄主 <lb ed="X" n="0452b13"/><lb ed="R150" n="0932b07"/>男狱妹主女狱。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0452b14"/><lb ed="R150" n="0932b08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">饿鬼</cb:mulu><head>饿鬼</head> <lb ed="X" n="0452b15"/><lb ed="R150" n="0932b09"/><p xml:id="pX57p0452b1501">正法念处经云饿鬼有二种一者人中住二者住饿 <lb ed="X" n="0452b16"/><lb ed="R150" n="0932b10"/>鬼世界是人中鬼若人夜行则有见者饿鬼界者住 <lb ed="X" n="0452b17"/><lb ed="R150" n="0932b11"/>阎浮下五百由旬长三万六千由旬及馀饿鬼眷属 <lb ed="X" n="0452b18"/><lb ed="R150" n="0932b12"/>其数无量住<name role="" type="person">阎浮提</name>有近有远略说有三十六种。</p> <lb ed="X" n="0452b19"/><lb ed="R150" n="0932b13"/><list rend="no-marker"><item xml:id="itemX57p0452b1901">镬身</item><item xml:id="itemX57p0452b1903">针口</item><item xml:id="itemX57p0452b1905">食吐</item><item xml:id="itemX57p0452b1907">食粪</item><item xml:id="itemX57p0452b1909">食气</item> <lb ed="X" n="0452b20"/><lb ed="R150" n="0932b14"/><item xml:id="itemX57p0452b2001">食水</item><item xml:id="itemX57p0452b2003">希望</item><item xml:id="itemX57p0452b2005">食唾</item><item xml:id="itemX57p0452b2007">食鬘</item><item xml:id="itemX57p0452b2009">食血</item> <lb ed="X" n="0452b21"/><lb ed="R150" n="0932b15"/><item xml:id="itemX57p0452b2101">食法</item><item xml:id="itemX57p0452b2103">食肉</item><item xml:id="itemX57p0452b2105">食香烟</item><item xml:id="itemX57p0452b2108">疾行</item><item xml:id="itemX57p0452b2110">伺便</item> <lb ed="X" n="0452b22"/><lb ed="R150" n="0932b16"/><item xml:id="itemX57p0452b2201">地下</item><item xml:id="itemX57p0452b2203">神通</item><item xml:id="itemX57p0452b2205">炽燃</item><item xml:id="itemX57p0452b2207">伺婴儿便</item> <lb ed="X" n="0452b23"/><lb ed="R150" n="0932b17"/><item xml:id="itemX57p0452b2301">欲色</item><item xml:id="itemX57p0452b2303">海渚</item><item xml:id="itemX57p0452b2305">阎王执杖</item><item xml:id="itemX57p0452b2309">无食</item> <lb ed="X" n="0452b24"/><lb ed="R150" n="0932b18"/><item xml:id="itemX57p0452b2401">食小儿</item><item xml:id="itemX57p0452b2404">食人精气</item><item xml:id="itemX57p0452b2408">罗刹</item><item xml:id="itemX57p0452b2410">烧食</item> <pb ed="X" xml:id="X57.0972.0452c" n="0452c"/> <lb ed="X" n="0452c01"/><lb ed="R150" n="0933a01"/><item xml:id="itemX57p0452c0101">不净巷陌</item><item xml:id="itemX57p0452c0105">食风</item><item xml:id="itemX57p0452c0107">食火炭</item><item xml:id="itemX57p0452c0110">食毒</item> <lb ed="X" n="0452c02"/><lb ed="R150" n="0933a02"/><item xml:id="itemX57p0452c0201">旷野</item><item xml:id="itemX57p0452c0203">冢间食热<g ref="#CB01926">灰</g></item><item xml:id="itemX57p0452c0208">树中住</item> <lb ed="X" n="0452c03"/><lb ed="R150" n="0933a03"/><item xml:id="itemX57p0452c0301">四交道</item><item xml:id="itemX57p0452c0304">杀身</item></list> <lb ed="X" n="0452c04"/><lb ed="R150" n="0933a04"/><p xml:id="pX57p0452c0401">略说三十六种廣则无量。</p> <lb ed="X" n="0452c05"/><lb ed="R150" n="0933a05"/><p xml:id="pX57p0452c0501">众生重心造恶业行各异种种悭心不行佈施贪心 <lb ed="X" n="0452c06"/><lb ed="R150" n="0933a06"/>因缘生饿鬼身。</p></cb:div> <lb ed="X" n="0452c07"/><lb ed="R150" n="0933a07"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">畜牲</cb:mulu><head>畜牲</head> <lb ed="X" n="0452c08"/><lb ed="R150" n="0933a08"/><p xml:id="pX57p0452c0801">观诸畜牲种类差别三十四亿随心自在生于五道 <lb ed="X" n="0452c09"/><lb ed="R150" n="0933a09"/>于五道中畜牲种类其数最多种种相貌行食不同 <lb ed="X" n="0452c10"/><lb ed="R150" n="0933a10"/>群飞各异憎爱违顺伴行双隻同生共遊所谓飞禽 <lb ed="X" n="0452c11"/><lb ed="R150" n="0933a11"/>走兽乌鹊鹅雁鸿鸟众类异群别遊不相怨害狐狗 <lb ed="X" n="0452c12"/><lb ed="R150" n="0933a12"/>野豻等互相憎嫉乌与角鸱马及水牛蚖蛇鼬等共 <lb ed="X" n="0452c13"/><lb ed="R150" n="0933a13"/>相残害形相不同行食各异观是众生为种种心之 <lb ed="X" n="0452c14"/><lb ed="R150" n="0933a14"/>所役使作种种业入种种道啖种种食〇或受化生 <lb ed="X" n="0452c15"/><lb ed="R150" n="0933a15"/>蚕峨及细虫身或湿生龟鼈鱼蟹蚌蛤及诸细虫蚊 <lb ed="X" n="0452c16"/><lb ed="R150" n="0933a16"/>虻蚤虱受胎卵湿化身依地水火木而住大身细身 <lb ed="X" n="0452c17"/><lb ed="R150" n="0933a17"/>无数种类。</p></cb:div></cb:div> <lb ed="X" n="0452c18"/> <lb ed="X" n="0452c19"/><lb ed="R150" n="0933a18"/><cb:juan fun="close" n="1b"><cb:jhead>法界安立图卷上之下</cb:jhead></cb:juan> </body> <back> <cb:div type="apparatus"> <head>挍注</head> <p> <app from="#beg0434a1401" to="#end0434a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0435a1401" to="#end0435a1401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0436b0101" to="#end0436b0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">刺</lem><rdg wit="#wit.orig">剌</rdg></app> <app from="#beg0436b0201" to="#end0436b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0438c0801" to="#end0438c0801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0438c2001" to="#end0438c2001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0440a1601" to="#end0440a1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0440b1001" to="#end0440b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0440b1301" to="#end0440b1301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0441a0901" to="#end0441a0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0441b0201" to="#end0441b0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">采</lem><rdg wit="#wit.orig">辨</rdg></app> <app from="#beg0443b1801" to="#end0443b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0443b2101" to="#end0443b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0444a1901" to="#end0444a1901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">黠<note type="cf1">J21nB109_p0526c07</note></lem><rdg wit="#wit.orig">点</rdg></app> <app from="#beg0444c1101" to="#end0444c1101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0445a0401" to="#end0445a0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">己</lem><rdg wit="#wit.orig">已</rdg></app> <app from="#beg0447a1201" to="#end0447a1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0447c1501" to="#end0447c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448a0101" to="#end0448a0101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448a0201" to="#end0448a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448a0301" to="#end0448a0301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">但</lem><rdg wit="#wit.orig">但</rdg></app> <app from="#beg0448a2201" to="#end0448a2201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448b2401" to="#end0448b2401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448c1201" to="#end0448c1201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0448c1501" to="#end0448c1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp5">谄</lem><rdg wit="#wit.orig">谄</rdg></app> <app from="#beg0450b0901" to="#end0450b0901"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b1001" to="#end0450b1001"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b1002" to="#end0450b1002"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b1501" to="#end0450b1501"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b1801" to="#end0450b1801"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b2101" to="#end0450b2101"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450b2301" to="#end0450b2301"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0450c0701" to="#end0450c0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0451c1601" to="#end0451c1601"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a0201" to="#end0452a0201"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452a0202" to="#end0452a0202"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452b0401" to="#end0452b0401"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> <app from="#beg0452b0701" to="#end0452b0701"><lem wit="#wit.cbeta" resp="#resp4">已</lem><rdg wit="#wit.orig">巳</rdg></app> </p> </cb:div> <cb:div type="xuzang-notes"> <head>卍续藏 挍注</head> <p> <note n="0434001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0434001">征疑微</note> <note n="0434002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0434002">谤疑识</note> <note n="0452001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0452001">乌疑鸟</note> </p> </cb:div> <cb:div type="add-notes"> <head>新增挍注</head> <p> <note n="0434a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0434a1401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0435a1401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0435a1401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0436b0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0101">刺【CB】，剌【卍续】</note> <note n="0436b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0436b0201">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0438c0801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0438c0801">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0438c2001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0438c2001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0440a1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440a1601">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0440b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0440b1301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0440b1301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0441a0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441a0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0441b0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0441b0201">采【CB】，辨【卍续】</note> <note n="0443b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0443b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0443b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0444a1901" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X57.0444a19.01" target="#nkr_note_add_0444a1901">黠【CB】，点【卍续】</note> <note n="0444c1101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0444c1101">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0445a0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0445a0401">己【CB】，已【卍续】</note> <note n="0447a1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447a1201">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0447c1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0447c1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448a0101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448a0301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a0301">但【CB】，但【卍续】</note> <note n="0448a2201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448a2201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448b2401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448b2401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448c1201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0448c1201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0448c1501" resp="#resp3" type="add" cb:note_key="X57.0448c15.10" target="#nkr_note_add_0448c1501">谄【CB】，谄【卍续】</note> <note n="0450b0901" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b0901">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b1001" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1001">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b1002" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1002">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b1501" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1501">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b1801" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b1801">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b2101" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2101">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450b2301" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450b2301">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0450c0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0450c0701">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0451c1601" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0451c1601">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a0201" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0201">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452a0202" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452a0202">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452b0401" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0401">已【CB】，巳【卍续】</note> <note n="0452b0701" resp="#resp3" type="add" target="#nkr_note_add_0452b0701">已【CB】，巳【卍续】</note> </p> </cb:div> </back></text></TEI>